Stowarzyszenie Macierz

Stowarzyszenie MACIERZ powstało jako organizacja zajmująca się ochroną Praw Człowieka, ekologią, promocją zdrowego odżywiania i funkcjonowania, działalnością charytatywną w różnych dziedzinach życia.

Ilość wejść: 12539


STALIN a Stalinizm i Nazizm - Polityka i Zbrodnie - Fakty i Mity

Józef Stalin nie jest postacią o której można w jednym artykule powiedzieć wszystko. Nie łatwo opisać a już tym bardziej ocenić 75 lat życia i dobrych 30 lat sprawowania władzy, nie licząc okresu konspiracji i działalności rewolucyjnej. Podsumowanie liczbyofiar systemu stalinowskiego też nie jest łatwe, ale jedno jest pewnym, że najczarniejsze scenariusze o dziesiątkach milionów ofiar stalinizmu to proste zsumowanie wszystkich, którzy co roku zmarli w wymianie pokoleniowej, także z przyczyn naturalnych, ze starości. Prosta suma liczby zgonów na pewno nie jest sumą ofiar dyktatury, ale wszelkie ofiary terroru w swej liczbie na pewno zawiera. 

 

 

Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili (Józef Stalin) ur. 1878, zm. 1953

იოსებ ჯუღაშვილი

Иосиф Сталин

Okres urzędowania - od 1924 do 1953

Przynależność polityczna - Komunistyczna Partia ZSRR

Poprzednik - Włodzimierz Lenin

Następca - Gieorgij Malenkow

 

 

 

STALIN - Biografia w Pigułce

Stalin Józef Wissarionowicz, właściwie Josif Wissarionowicz Dżugaszwili (1878–1953), pseudonim Stalin, Gruzin, działacz polityczny, przywódca ZSRR, kierujący państwem radzieckim przez prawie 30 lat. Studiował 5 lat w prawosławnym seminarium duchownym w Tyflisie (Tbilisi). Niektórzy nazywają Józefa Stalina zemstą Cerkwi i Caratu na Rosji i narodach ZSRR ale faktycznie w niektórych Cerkwiach jest obiektem modłów na równi z innym władcami dawnej Rosji. Od roku 1898 związany z rosyjską socjaldemokracją. W sporach wewnątrzpartyjnych opowiadał się po stronie bolszewików. W latach 1906-1908 kierował bolszewickimi tzw. akcjami ekspropriacyjnymi jak napady na banki, transporty pieniędzy itp. na Zakaukaziu. W latach 1908-1913 kilkakrotnie aresztowany i zsyłany na Syberię skąd jakoś stosunkowo łatwo uciekał. Od 1912 roku członek bolszewickiego Komitetu Centralnego Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (bolszewików). Po rewolucji lutowej redaktor "Prawdy". Jeden z organizatorów Wielkiej Rewolucji Październikowej, poparł Włodzimierza Iljicza Lenina w sporze dotyczącym zawarcia pokoju brzeskiego w 1918 roku. Komisarz ludowy ds. narodowości a latach 1917-1922, a także komisarz ludowy kontroli państwowej 1919-1922. W czasie wojny domowej w Rosji (1918-1920) komisarz szeregu frontów. Od kwietnia 1922 sekretarz generalny Rosyjskiej Komunistycznej Partii (bolszewików). Po śmierci Włodzimierza Iljicza Lenina faktyczny przywódca polityczny ZSRR - Związku Radzieckiego. W walce o władzę wyeliminował kolejno autentycznych komunistów: L.D. Trockiego przy pomocy G.J. Zinowjewa i L.B. Kamieniewa, tych ostatnich przy pomocy grupy N.I. Bucharina, wreszcie Bucharina. 

W latach 1929-1935 Józef Wissarionowicz Stalin kierował procesem kolektywizacji rolnictwai przyspieszonej industrializacji, którym towarzyszyła tak zwana klęska głodu, która pochłonęła do kilku milionów ofiar oraz represje i zbrodnie wobec prawie wszystkich warstw społecznych i narodowości. W październiku 1934 zainspirował egzekucję S.M. Kirowa, która stała się pretekstem do wymordowania elity partyjnej i wojskowej podczas wielkich czystek politycznych i moralnych. Ideologicznym uzasadnieniem terroru lat 30-tych XX wieku była sformułowana przez Józefa Stalina teza o zaostrzaniu się walki klasowej w miarę postępów budowy rosyjskiego socjalizmu narodowego. Przez Międzynarodówkę Komunistyczną Józef Stalin wywierał także przemożny wpływ na światowy ruch komunistyczny, chociaż w praktyce realizował budowę państwa narodowo-socjalistyczngo wedle wizji amerykańskiego nazistyEdwarda Bellamy. W roku 1939 zainicjował pozorne zbliżenie z III Rzeszą Niemiecką, którego rezultatem było zagarnięcie w 1939 przez ZSRR wschodnich terenów Polski oraz Estonii, Łotwy, Litwy, wschodniej Rumunii i Karelii (1940). Po agresji Niemiec na ZSRR w 1941 Józef Stalin związał się sojuszem z Wielką Brytanią, a następnie z Stanami Zjednoczonymi. Podczas konferencji w Teheranie (1943), Jałcie (1945) i Poczdamie (1945) wywierał decydujący wpływ na ich postanowienia, rozszerzając systematycznie radziecką strefę wpływów i ustanawiając klasowe rządy dyktatury proletariatu w krajach Europy Wschodniej. W 1945 otrzymał tytuł generalissimusa i bohatera ZSRR. Jego metody -  autorytaryzm, partyjniactwo, inwigilacja, totalitaryzm, terror policyjny, represje, morderstwa polityczne były stosowane we wszystkich krajach bloku komunistycznego. Zmarł w niejasnych okolicznościach, chociaż na pewno głównie ze starości mając 75 lat. Józef Stalin był twórcą narodowo- socjalistycznego głównego obok hitleryzmu, autorytarnego systemu XX wieku, wprowadził dyktatorski kult własnej osoby na wzór kultu carów. Doprowadził ZSRR do statusu supermocarstwa, nazywany był czerwonym carem. Jego politykę częściowo skrytykowano podczas XX Zjazdu KPZR w 1956, skupiając się jednak głównie na kulcie jednostki. Rozpoczęta wówczas powierzchowna destalinizacja ograniczana do demaskowania tzw. kultu jednostki miała służyć utrwaleniu rządów nomenklatury mono-partyjnej i trwała do końca istnienia KPZR - Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego i samego ZSRR.

 

"O, Ty, któryś jest jasnym narodów słońcem,

Naszych dni słońcem niegasnącym

Jaśniej świeci od słońca

Twa mądrość wszechogarniająca" 

(Aleksiej Tołstoj)

 

 

STALIN - Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili

Józef Stalin (ros. Иосиф Сталин), właściwie Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili (ros. Иосиф Виссарионович Джугашвили), (gruz. იოსებ ბესარიონის ძე ჯუღაშვილი, Ioseb Besarionis Dze Jughashvili), ps. Stalin (ros. Сталин), Koba (ur. 18 grudnia (6 grudnia starego stylu) 1878 roku w Gori (Gruzja), zm. 5 marca 1953 w Moskwie w niejednoznacznych okolicznościach). Pseudonim Koba  został zaczerpnięty z opowiadania Aleksandra Kazbegi pt. "Ojcobójca", w której kaukaski rozbójnik (abrek) Koba walczy z władzą i pomaga gnębionej ludności. Formalnie Józef Stalin pełnił obieralne, kadencyjne funkcje sekretarza generalnego KPZR i jej poprzedniczek oraz premiera ZSRR, a faktycznie był dożywotnim dyktatorem Związku Radzieckiego, posiadającym nieograniczoną władzę i stosującym w celach wyznawanej idei walki klasowej jako metodę rządzenia masowy, państwowy wewnętrzny i zewnętrzny terror, który pochłonął według różnych ocen od kilku do kilkunastu milionów ofiar śmiertelnych. Podpisując sojusz z III Rzeszą, uratował ZSRR przed agresją Niemiec, ale tylko na krótko, a umożliwił Niemcom rozpoczęcie agresji zbrojnej na Polskę, przyczyniając się do wybuchu II wojny światowej. Jednocześnie ocena jego roli w historii przede wszystkim Rosji, ale też świata, nie jest jednolita, ani nawet możliwa do ujednolicenia. Data urodzin Józefa Stalina nie jest całkiem jednoznaczna. Choć są dane o jego urodzinach w roku 1870, to tak jak m.in. historyk Edward Radziński, za rzeczywistą uznaje się - na podstawie zapisów w księdze parafialnej Uspieńskiego soboru (katedry Zaśnięcia) - datę 18 grudnia (6 grudnia) 1878 roku. Taka sama data znajduje się na jego świadectwie ukończenia szkoły, w obszernym dossier policji carskiej, nakazie aresztowania z 18 kwietnia 1902 roku (z podanym wiekiem 23 lata), a także we wszystkich zachowanych przedrewolucyjnych dokumentach. Józef Stalin podał tę datę we własnoręcznym życiorysie napisanym na początku lat 20-tych XX wieku. Natomiast po roku 1922 bez wyjaśnienia zaczęto podawać oficjalnie datę 21 grudnia 1879 roku, i od tego momentu dzień ten według kalendarz juliańskiego świętowano jako jego urodziny. 

Józef Stalin był synem szewca Wissariona (Bezo) Dżugaszwili i pochodzącej z chłopów pańszczyźnianych praczki Katarzyny (Jekatieriny) z domu Geładze. Przyrostek nazwiska "-szwili" oznacza po gruzińsku „syn”, aczkolwiek współcześnie nie jest znane w tym języku słowo czy imię "Dżuga". Słowo Dżuga pochodzi na pewno ze starogruzińskiego i oznacza "Stal", od czego pochodzi rosyjski pseudonim Stalin. Antysemici próbują także dowieść, że Dżuga to pogardliwe określenie Żyda w Gruzji czy raczej w jakimś gruzińskim dialekcie, co dawałoby znaczenie "Żydowski syn", ale jest to wątpliwe. Był dzieckiem słabym i chorowitym, trzecim w rodzinie, dwoje starszych umarło w niemowlęctwie. Jako ojczystym językiem Józef Stalin posługiwał się gruzińskim, zaś po rosyjsku, którym także biegle władał, do końca życia mówił z wyraźnym, gruzińskim akcentem, całkiem możliwe, że specjalnie  drażniąc Rosjan i podkreślając, że Gruzin rządzi Krajem Rad. Oficjalnie należał do jednej z mniejszości gruzińskich zamieszkujących wschodnią Gruzję a mających swój własny język (zbliżony do gruzińskiego). Jego ojciec zmarły w roku 1890 (lub 1909) był według przekazów alkoholikiem, prawdopodobnie często go bił. Na skutek "metod wychowawczych" ojca, doznał urazu ręki w łokciu - pozostała już do końca życia krótsza. Stalin starał się to ukrywać - na zdjęciach pozował z jedną ręką tą krótszą schowaną "za pazuchę" lub za plecami. Według niektórych teorii szewc Dżugaszwili nie był biologicznym ojcem Stalina - miałby nim być zrusyfikowany Polak, oficer carski, i badacz Syberii Nikołaj Przewalski, który swoje podróże na wschód zwykł odbywać przez Gruzję, i u którego matka Stalina była posługaczką. Od 1888 roku Józef Stalin uczęszczał do prawosławnej szkoły parafialnej w Gori, a od 1894 roku czyli od 16-tego roku życia kształcił się w prawosławnym seminarium duchownym w Tyflisie obecnie Tbilisi, co nie było częste u synów szewców i praczek - i potwierdza też teorię związaną z Przewalskim. Wbrew legendzie, stworzonej później przez oficjalną propagandę, Józef Stalin nie został usunięty z Seminarium Duchownego za marksistowskie poglądy czy też nie zdany egzamin. Prawosławną szkołę religijną ukończył z bardzo dobrymi wynikami, jako prymus. Zachowały się po dziś dzień jego wszystkie seminaryjne świadectwa. Uczył się bardzo dobrze, niektórzy wskazują na jego niezwykłą pamięć i uzdolnienia. W młodości pisał wiersze. Siedem z nich zostało opublikowanych w czasopiśmie "Iweria". W roku 1907 - a więc kiedy Stalin był już zawodowym rewolucjonistą - jeden z jego wierszy opublikowano w wyborze najlepszej poezji gruzińskiej.  

Po ukończeniu w roku 1899, w wieku 21 lat prawosławnego chrześcijańskiego seminarium Józef Wissarionowicz Stalin zatrudnił się na niskopłatnej posadzie księgowego w obserwatorium astronomicznym w Tyflisie, dzisiejszym Tbilisi. Nie wiadomo dokładnie z jakiego powodu nie zdecydowal się na  karierę popa w prawosławnej Cerkwi, do czego miał należyte wykształcenie. W tym czasie już prowadził działalność partyjną zwaną też rewolucyjną w Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (SDPRR), jako typowy socjaldemokrata. Pracę przerwał w roku 1901, gdyż zaczął się ukrywać przed władzami carskiego imperium Rosji. W latach 1901–1902 Józef Stalin był członkiem komitetu partyjnego w Tyflisie i Batumi, na drugim zjeździe SDPRR (1903) wszedł do frakcji bolszewików. Uczestniczył w wydarzeniach rewolucji 1905 roku. Był delegatem I konferencji SDPRR w Tammerfors (nazwa szwedzka, po fińsku Tampere) oraz IV i V zjazdu (1906 i 1907 rok), w latach 1907-1908 był członkiem bakińskiego komitetu partii. Na plenum KC SDPRR, po VI Praskiej Wszechrosyjskiej Konferencji (1912 rok), z inicjatywy Włodzimierza Iljicza Lenina, (Uljanowa) został zapisany do KC i Rosyjskiego Biura KC.  

 

STALIN ANTYKOMUNISTA

Międzynarodówka Komunistyczna to organizacja, która zrzeszała komunistów z różnych krajów świata. Komuniści byli niewygodni Stalinowi i również padali ofiarami wielkiej czystki w ZSRR. Pod fałszywymi pretekstami prominentni członkowie partii komunistycznych z całego świata byli wzywani do Moskwy, a tam aresztowani i eliminowani. W trakcie procesów moskiewskich, kiedy to oskarżeni mieli rzekomo szpiegować ZSRR na rzecz Polski, rozpoczęto aresztowania Polaków. Rozwiązano KPP - Komunistyczną Partię Polski.  Tajna policja polityczna czyli NKWD aresztowało wszystkich członków KC KPP przebywających w ZSRR i to z obu frakcji - "większościowców" i "mniejszościowców", w tym: Stanisława Bobińskiego, W. Boguckiego, S. Budzyńskiego, Jakuba Haneckiego, A. Kaczorowskiego – Sławińskiego, P. Łapińskiego, Józefa Unszlichta, Stefana Żbikowskiego, Adolfa Warskiego – Warszawskiego, Marię Koszutską, A. Danieluka – Stefańskiego, W. Steina – Krajewskiego , Maksymiliana Horwitza – Waleckiego i Juliana Leszczyńskiego-Leńskiego. W konsekwencji praktycznie całe kierownictwo polskiej KPP i jej aktyw zostało wymordowane. Represjonowani byli członkowie Biura Politycznego Komunistycznej Partii Niemiec. Aresztowano Belę Kuna, który był jednym z twórców powstałej w 1919 roku Węgierskiej Republiki Rad i 12 byłych ludowych komisarzy tejże republiki. Aresztowano i rozstrzelano ścisłe kierownictwo Komunistycznej Partii Jugosławii z sekretarzem generalnym M. Gorkiciem na czele. Inną ofiarą terroru był przywódca komunistów greckich A. Kantas. Rozstrzelano sekretarza generalnego Rumuńskiej Partii Komunistycznej – A. Dobrogeanu – Gherca. Zamordowano Finów: twórcę Komunistycznej Partii Finlandii G. Rovia i jej sekretarza generalnego K. Mannera. Zabito przedstawiciela Komunistycznej Partii Chin, co było jednym z powodów oziębienia stosunkow ZSRR z Chinami. Rozstrzeliwano komunistów z Korei. Represjonowano przywódców komunistów z Meksyku i Iranu. Ofiarami czystki padli członkowie Komitetów Centralnych partii komunistycznych z krajów bałtyckich. Aresztowano też komunistów z Wielkiej Brytanii, Turcji i Belgii. W ten sposób zdziesiątkowano ruch komunistyczny całego świata, bo ten zakładał pluralizm poglądów i tak zwaną demokrację wewnątrzpartyjną, podejmowania decyzji przezkolektyw Politbiura, a nie przez bóstwo czerwonego cara. Zwalczanie komunizmu leninowskiego i trockizmu oraz mordowanie komunistów z całego świata a nie tylko z ZSRR pokazuje, że Józef Stalin, wierny uczeń prawosławnego seminarium duchownego od początku przejęcia swojej władzy dowodził, że z komunizmem nie miał nic wspólnego, a ustrój dyktatorski jaki budował należy określić jako narodowy socjalizm, nazizm i faszyzm, choć oficjalnie była to dyktatura proletariatu. 

Podczas, gdy represjonowano i likwidowano komunistów w ZSRR, NKWD miało rozsianą po całym świecie sieć agentów. Wielu z nich działało w ogarniętej wojną domową Hiszpanii. Z jednej strony Józef Stalin sprzedawał broń republikańskiemu rządowi Hiszpanii, z drugiej strony nakazał specsłużbom zabijać walczących w obronie republiki komunistów. Szefem NKWD w tym kraju był Aleksander Orłow. Początkowo represje dotknęły działaczy katalońskiej POUM (komuniści-trockiści). Zabito m.in. jej sekretarza generalnego Andresa Nina. Zginął też austriacki socjalista Kurt Landau i były sekretarz Trockiego Erwin Wolff. Zlikwidowani mieli być również angielski pisarz George Orwell za swój paszkwil na stalinizm i narodowy socjalizm i późniejszy kanclerz Republiki Federalnej Niemiec Willy Brandt. Udało im się jednak uciec. NKWD działało również w USA, gdzie 5 czerwca 1937 zabito Juliette Poyntz, zwolenniczkę komunizmu i Trockiego. Dnia 4 czerwca 1937 roku zabity został renegat wywiadu sowieckiego Ignatij Reiss vel Natan Porecki. Wyjechał ze Związku Radzieckiego do Szwajcarii jako wysokiej rangi funkcjonariusz GRU, a następnie odmówił powrotu do kraju i udzielił poparcia Trockiemu. Gertruda Schildbach, znajoma ofiary zwabiła go na jedną z bocznych uliczek, gdzie zabili go enkawudziści. W jego walizce znaleziono mapę domu Trockiego, która została później wykorzystana do zaplanowania zamachu na Trockiego

Śmierci nie uniknął nawet syn Trockiego, zwolennik komunizmu. Ze względu na chorobę wyrostka robaczkowego zgłosił się w lutym 1938 roku do prywatnej kliniki w Paryżu, która była prowadzona przez emigrantów z Rosji. Operacja udała się, ale pacjent zmarł trzy dni później. Przyczyną śmierci mogło być otrucie przez NKWD. Następną ofiarą był Rudolf Klement. Był on organizatorem zjazdu Czwartej Międzynarodówki komunistycznej, organizacji zrzeszającej trockistów z różnych państw świata. Dnia 13 lipca 1938 roku został porwany, a kilka dni później odnaleziono jego ciało. I tym razem mordercami byli enkawudziści wierni Stalinowi. Najgłośniejszą akcją, przeprowadzoną w tym czasie przez stalinowskie NKWD było zabójstwo Lwa Trockiego. Dzięki wspomnianej wcześniej mapie, którą zabrano martwemu Natanowi Poreckiemu, udało się odnaleźć jego dom. Enkawudziści wdarli się do wnętrza zamienionego w twierdzę domu opozycjonisty, jednak Trocki przeżył. W tej sytuacji ochrona została jeszcze bardziej wzmocniona. Pokonać Trockiego można było jedynie od środka. Pochodzący z Hiszpanii Ramón Mercader zdobył zaufanie Trockiego jako Frank Jackson i został jego współpracownikiem. W dniu 20 sierpnia 1940 roku podczas spotkania z nim, uderzył go czekanem. Cios nie roztrzaskał czaszki i ofiara zdążyła zaalarmować ochronę, jednakże w dobę po zamachu Lew Trocki zmarł. Zamachowiec został aresztowany i skazany na 20 lat więzienia. Po wyjściu na wolność otrzymał tytuł Bohatera Związku Radzieckiego. Pokazuje to jak stalinizm agresywnie i morderczo zwalczał komunizm i resztki działaczy ruchu komunistycznego na całym świecie. 

Foto: Nazistowski Salut Stalina do 1941r.

 

STALINIZM

Stalinizm to rosyjski narodowo-socjalistyczny system społeczno-polityczny opierajacy się na powszechnej własności państwowej i upartyjnionej spółdzielczości oraz feudalno-carski sposób władania partią i państwem, ukształtowany w ZSRR u schyłku lat 20-tych XX wieku przez Józefa W. Stalina, realizowany później od 1948-1953, śladowo do roku 1956 roku we wszystkich państwach bloku socjalistycznego. Oznaczał panowanie aparatu partyjnego nad wszelkimi dziedzinami życia oraz przekształcenie państwa w dyktatorski reżim policyjny. Biurokracja partyjna, kontrolująca organizacje społeczne, administrację, gospodarkę, środki masowego przekazu, naukę, szkolnictwo, kulturę, siły zbrojne, milicję, stanowiłauprzywilejowaną warstwę (kastę, klasę) stojącą najwyżej w hierarchii społecznej.Hitleryzm i staliznizm pokazują do czego doprawadzają rządy partii politycznych i ich autorytarnych przywódców, obnażają syfilis wszelkiego partyjniactwa i partyjności opartych na nacjonalistycznym egoizmie. Jednakże w ZSRR, podobnie jak w Niemczech hitlerowskich nawet działacze partyjni poddani byli szczegółowej kontroli i inwigilacji przez podległy przywódcy państwa w sposób bezpośredni lub pośredni aparat bezpieczeństwa, tajną policję polityczną. Władza aparatu partyjnego ograniczona była jedynie przez Józefa Stalina, otoczonego konsekwentnie narzucanym i powszechnym kultem, zgodnie z carskimi tradycjami Imperium Rosji. Jego pozycję umacniały przeprowadzane co jakiś czas tzw. "czystki". Według interpretacji marksistowskiej i trockistowskiej stalinizm stanowił wynaturzenie w ruchu tak socjalistycznym jak komunistycznym i zaprzeczenie wielu zasad leninowskich. Sam Włodzimierz Iljicz Uljanow czyli Lenin zanim zmarł wielokrotnieprzestrzegał przed oddaniem władzy w ręce Stalina z powodu jego autorytaryzmu i tendencji do uczynienia siebie wodzem na wzór cara oraz sympatii do narodowego socjalizmu, który ideologia leninowska wykluczała. Przeciwnicy tej interpretacji uważają, iż stalinizm był jedynie konsekwencją założeń leninizmu, a proces przekształcania systemu rewolucyjnego w państwo policyjne zapoczątkowany został w okresie rządów Włodzimierza I. Lenina. 

O tym, że Włodzimierz Iljicz Lenin przestrzegał przed Stalinem mówi fragment tzw. testamentu Lenina, uzupełnienie tzw. "Listu do zjazdu" z 24 grudnia 1922: "Stalin jest zbyt brutalny i wada ta, która jest całkiem do zniesienia w naszym środowisku i w stosunkach między nami, komunistami, staje się nie do zniesienia na stanowisku sekretarza generalnego. Wobec tego proponuję towarzyszom, by zastanowili się nad sposobem przeniesienia Stalina z tego stanowiska i wyznaczyli na to miejsce innego człowieka, który niezależnie od wszystkich innych względów miałby tę przewagę nad tow. Stalinem, że charakteryzowałby się większą tolerancyjnością, większą lojalnością, większą uprzejmością, bardziej życzliwym stosunkiem do towarzyszy, mniej kapryśnym usposobieniem itd. Okoliczność ta może się wydać nic nie znaczącą drobnostką. Myślę jednak, że z punktu widzenia zabezpieczenia przed rozłamem oraz tego, co napisałem wyżej o wzajemnym stosunku Stalina i Trockiego, nie jest to drobnostka, albo jest to taka drobnostka, która może nabrać decydującego znaczenia". Także mówi o tym fragment tzw. testamentu Lenina, uzupełnienie tzw. "Listu do zjazdu" z 24 grudnia 1922: "(...) Wobec tego proponuję towarzyszom, by zastanowili się nad sposobem przeniesienia Stalina z tego stanowiska i wyznaczyli na to miejsce innego człowieka...": (Włodzimierz Iljicz Lenin, Dzieła Wszystkie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1989, tom 45)

Począwszy od lat 30-tych ofiarami represji, obok przeciwników partii bolszewickiej oraz tzw. "obcych klasowo", stali się także nieodpowiedni moralnie działacze partyjni oskarżani o nieprawomyślność i "odchylenia" od obowiązującej linii, a także często o homoseksualizm czy niemoralne prowadzenie się, korzystanie z usług prostytutek, zagrabianie mienia państwowego na prywatne cele etc. Likwidując carat i feudalizm carski i wprowadzono system monopartyjny, nie wprowadzono żadnych swobód politycznych w rozumieniu demokracji ani tak zwanej demokracji wewnątrzpartyjnej, co było zresztą w duchu rosyjskiego caratu. Stąd Józef Stalin nazywany był i jest powszechnie czerwonym carem Rosji i ZSRR. Charakterystyczną cechą stalinizmu była dogmatyczna ideologia gospodarcza i moralna, mająca w praktyce służyć przede wszystkim uzasadnieniu i umocnieniu władzy nielicznej grupy wyższych funkcjonariuszy partyjnych związanych ze Stalinem. W Polsce i w innych państwach bloku radzieckiego stalinizm obowiązywał głównie w latach 1948-1953, ale na szczęście nie był zbyt gruntownie przestrzegany. Stalinizm był konkurencją dla niemieckiej wersji socjalizmu narodowego czyli dla nazizmu, który znany jest ze swej agresywności i ludobójstwa, a skończył się wraz z pokonaniem Niemiec przez ZSRR z niewielką pomocą tak zwanych aliantów. 

Stopniowy odwrót od stalinizmu rozpoczął się po śmierci jego twórcy w 1953, a ostatecznie po XX Zjeździe KPZR w 1956, na którym Nikita S. Chruszczow skrytykował w referacie kult jednostki. Odstąpiono od dotychczasowych represji, zrehabilitowano ofiary, nie zmieniono jednak podstaw ustroju, w którym nadal partia o nazwie "komunistyczna" spełniała kierowniczą rolę. W końcu lat 60-tych XX wieku proces destalinizacji został zahamowany. Ostateczny rozpad dziedzictwa stalinizmu nastąpił u schyłku lat 80-tych XX wieku, jednak nowa władza była równie autorytarna jak poprzednia, wprowadziła tylko pozory demokracji. Stalinizm w jego łagodniejszej ideologicznie i ustrojowo formie wprowadził Mao Tse-tung (Mao Zedong) w Chinach w latach 1949-1976, Envar Hodża (Hoxha) w Albanii w latach 1944-1985 i Nicolae Ceauşescu w Rumunii w latach 1954-1989. Faktem powszechnie znanym na Zachodzie jest, że Józef Wissarionowicz Stalin oraz inni autorytarni przywódcy stalinowscy wzorowali się na narodowo-socjalistycznych dziełach Edwarda Bellamy powstałych u schyłku XIX wieku w USA i będących natchnieniem dla wszystkich odmian narodowego socjalizmu czyli socjalizmu realizowanego w oparciu o nacjonalizm danego państwa. Najtrwalsza wersja narodowego socjalizmu panuje jak dotąd w Chińskiej Republice Ludowej, która ma długie, 5 tysięcy lat trwające tradycje imperium narodowego i kultu władzy o absolutnym, cesarskim charakterze. 

Stalinizm to system polityczno-ekonomiczny, jaki powstał w ZSRR po faktycznym przejęciu pełni władzy przez Józefa Stalina. Początkiem tego systemu był rosyjski narodowy socjalizm wojenny, zwany też dyktaturą proletariatu, wprowadzony jeszcze przez Włodzimierza Iljicza Lenina, opierający się na całkowitym scentralizowaniu wszelkich decyzji polityczno-ekonomicznych i prawie rewolucyjnym, czyli ostrym terrorze wprowadzanym metodą ogłaszania ukazów na wzór carski i bezwzględnego ich egzekwowania bez pośrednictwa normalnego systemu prawnego, którego w feudalnej carskiej Rosji okresu przez Rewolucją Październikową zasadniczo nie było. Można powiedzieć, że w doświadczeniu Rosjan jako narodu nie istniało coś takiego jak sądownictwo z prawem oskarżonego do obrony. Carat decyzjami administracyjnymi rządził, a ludzie nie znali innych metod. Wydaje się, że nowoczesny system prawny zaczął powstawać na terenach Rosji i ZSRR dopiero w końcu XX wieku, albowiem przejście od carskiego feudalizmu do demokracji jest kwestią zmiany nawyków na przestrzeni kilku pokoleń, a nie sprawą kilkudniowej Rewolucji czy uchwalenia nowej Konstytucji. Ten chaotyczny początkowo system wytworzył w końcu, w dużym stopniu pod przywództwem Józefa Stalina, wychowanka rygorystycznych szkół prawosławnych swoje ramy instytucjonalne. Trzema podstawowymi filarami instytucjonalnymi stalinizmu były:

1. Faktycznie totalna władza Józefa Stalina, zwanego czerwonym carem. 

2. Biurokracja monopartyjna, działająca we wszystkich powierzchniowych obszarach władzy – wprowadzająca w czyn jawne decyzje Józefa Stalina. W podobny sposób funkcjonował agresywny faszystowski reżim Adolfa Hitlera. 

3. Aparat przymusu i kontroli realizujący bezpośrednio niejawne decyzje Józefa Stalina i kontrolujący zachowania wszystkich bez wyjątku, łącznie z biurokracją partyjną. 

 

Podstawowymi cechami stalinizmu były: 

 * Pełne jedynowładztwo Stalina, jako czerwonego cara, wychowanka prawosławnego Seminarium Duchownego.

 * Ciągła kontrola wszystkiego i wszystkich zmirzająca do totalizmu.

 * Ciągły i stale narastający terror, który przez cały czas zagrażał wszystkim oprócz samego Stalina.

 * Ekonomia oparta na ścisłym, centralnym planowaniu wszelkich inwestycji i centralnej dystrybucji wszelkich dóbr. 

 * Jedynie państwowe i spółdzielcze środki produkcji z praktyczną likwidacją sektora prywatnego. 

Zazwyczaj przyjmuje się, że pełna wersja stalinizmu trwała od roku 1929, czyli daty pozbycia się z kierownictwa WKP(b) głównych oponentów Stalina do roku 1953 czyli do dnia śmierci Józefa Stalina, przez około 25 lat. Po 1953 system ten zaczął powoli ewoluować do socjalizmu nomenklaturowego, w którym pod koniec istnienia ZSRR władzę sprawowała kilkusettysięczna grupa najważniejszych działaczy partii i podporządkowany tej grupie aparat biurokratyczny oraz aparat przymusu i kontroli. Stalinizm do roku 1945 funkcjonował wyłącznie w ZSRR, które jak sama nazwa nawet wskazuje było związkiem republik socjalistycznych, czyli socjalistycznych państw narodowych, a nie komunistycznych. Po drugiej wojnie światowej został jednak eksportowany do państw, które w wyniku tej wojny dostały się pod polityczną kontrolę ZSRR. Próbowano go też wprowadzić w Chinach Ludowych, jednak tam przekształcił się on szybko w narodowo-socjalistyczny maoizm, który jeszcze mocniej zasadza się na ideach narodowego socjalizmu amerykańskiego Edwarda Bellamy niż sam stalinizm radziecki. 

 

Bilans Stalinizmu 

 * Terror, którego ofiary w latach 1929-1953 szacuje się czasem na około 30 milionów ludzi w ZSRR i krajach satelickich, jednak prawda jest taka, że 27 milionów tych ofiar to ofiary wojny ZSRR z hitlerowskimi Niemcami, w tym koszt wyzwolenia Polski i innych państw późniejszego obozu socjalistycznego. Pozostaje około 3 milionów ludzi realnie zgładzonych przez stalinizm. 

 * Częściowe zniszczenie środowiska naturalnego na ogromnych obszarach.

 * Częściowe zniszczenie dziedzictwa kulturowego kilkunastu narodów.

 * Faktyczna eksterminacja kilku małych narodów imniejszości etnicznych. Jednakże trzeba przyznać, że Rosja po rozpadzie ZSRR nasiliła represje etniczne wobec małych narodów, takich jak Czeczenia, gdzie do roku 2008-ego wymordowano już około 2 miliony ludzi w ślepej walce o zniszczenie tego małego islamskiego narodu i zmuszenie go do prawosławia. 

 * Niewydolna struktura gospodarcza, która w końcu zawaliła się pod własnym ciężarem, a obecnie jest źle wykorzystywana i nieudolnie zarządzana w większości państw byłego bloku wschodniego. Sektor państwowy i spółdzielczy w Polsce został całkowiecie zruinowany przez osoby z ruchu solidarności, które zupełnie nie rozumieją mechanizmów rynkowych. 

 * Cześciowe zablokowanie wymiany wolnej myśli i związana z tym atrofia niektórych działów kultury, głównie religijnej i niektórych twórczych badań naukowych. 

 * Podczas II wojny światowej zginęło około 27 mln żołnierzy radzieckich. Tak duże straty były spowodowane głównie militarną potęgą hitlerowskich Niemiec, a także słabym wyposażeniem sprzętowym i czasem kiepskim dowodzeniem słabej kadry dowódczej, co było związane z wielkimi czystkami w Armii Czerwonej, oraz rozkazami Stalina ("ani kroku w tył", itp.). 

 

Zbrodnie Stalinowskie 

 * Kuropaty

 * wielki terror

 * wielki głód na Ukrainie

 * Gułag

 * zbrodnia katyńska

 * Represje ZSRR wobec Polaków i obywateli polskich 1939-1946

 * powstanie węgierskie 1956

 

Kuropaty na Białorusi

Kuropaty (biał. Курапаты) - kompleks leśny na przedmieściach Mińska, miejsce rozstrzelania i pochówku ofiar stalinowskiego socjalizmu narodowego na Białorusi. W okresie rewolucji ofiary chowano na Komarówce, gdzie obecnie znajduje się hala targowa. Odkrycie i ekshumacja zwłok w 1988 roku przez historyka i archeologa Zianona Paźniaka stały się jednym z poważniejszych impulsów powstania niezależnego ruchu niepodległościowego na Białorusi. Oblicza się, że w Kuropatach zginęło od 30 tysięcy do 200 tysięcy przedstawicieli polskiej i białoruskiej inteligencji oraz kapłanów katolickich, prawosławnych i żydowskich. Norman Davies szacuje te liczbę nawet na kilkaset tysięcy, jednak są to jak dotąd niczym nie potwierdzone bajania mitomanów, którzy prawdopodobnie nie umieją sobie wyobrazić jak wielką przestrzeń zajmuje nawet 30 tysięcy ludzi, która to liczba jest racjonalna. Nieoficjalnie podaje się, że w co najmniej jednej z mogił odnaleziono również zwłoki polskich oficerów. Twierdzenie to może być poparte odnalezieniem licznych przedmiotów świadczących o związkach ich właścicieli z Polską. 

Kuropaty zostały w 1994 roku odwiedzone przez prezydenta Clintona, podczas jego wizyty na Białorusi, kiedy to podarował tamtejszym mieszkańcom granitową płytę z napisem "dla narodu białoruskiego od narodu amerykańskiego". Pomnik, zwany ławeczką Clintona, został rozbity przez nieznanych sprawców; obecnie jest odremontowany. Wiele kontrowersji wzbudził forsowany przez rząd Łukaszenki projekt poprowadzenia autostrady przez środek terenu, na którym znajdują się ciała ofiar. W 2002 roku miejsce było okupowane przez działaczy białoruskiej młodzieży demokratycznej protestujących przeciwko budowie autostrady w okolicach Kuropatów. Jesienią 2004 roku społeczność żydowska Białorusi ustawiła w lesie pomnik ku czci pomordowanych tam żydów, chrześcijan i muzułmanów. Corocznie podczas Dziadów - białoruskiego święta zmarłych - setki ludzi gromadzą się, by uczcić pamięć pomordowanych w stalinowskich czystkach. Pierwsza taka demonstracja została w 1988 roku dość brutalnie stłumiona przez milicję, od tego czasu wydarzenia te przebiegają spokojniej. Po dziś dzień zbrodnia w Kuropatach nie jest uznawana przez administrację prezydenta Łukaszenki za zbrodnię przeciwko ludzkości. W czasach sowieckich oskarżano o nią hitlerowskie Niemcy, w obecnej Białorusi przemilcza się ją. Na najlepszych zdjęciach z Dziadów w Kuropatach widać jednakże co najwyżej 70-90 osób, co pokazuje, że nie jest to wcale tak wielka impreza jak się o tym propagandowo mówi. 

 

Wielki Terror (ZSRR)

Wielki terror to okres w historii ZSRR szczególnego nasilenia terroru policyjnego w latach 30-tych XX wieku. W efekcie represji zamordowano ludzi, którzy byli podejrzeani o wrogie zamiary wobec państwa radzieckiego a także prawie wszystkich działaczy partii leninowskiej czyli komunistów, wysokich oficerów Armii Czerwonej oraz NKWD. Za jego początek uważane jest zabójstwo Kirowa w grudniu 1934, a koniec najczęściej datowany na 1939. Terminu wielki terror użył Robert Conquest gdzie jest to tytuł jego fundamentalnej monografii zagadnienia z 1968 w którym jednak znacznie zawyża liczbę ofiar, zliczając wszystkich zmarłych w tym okresie. Inne powszechnie używane określenie, wielka czystka, spopularyzował Aleksander Weissberg-Cybulski, austriacki fizyk, który przeżył dwuletnie śledztwo NKWD w latach 1937-1939, a po opuszczeniu ZSRR wydał w roku 1953 autobiograficzne wspomnienia zawierające jedną z pierwszych analiz fenomenu tego okresu. Okres ten często określany jest jako jeżowszczyzna bo w propagandzie usiłowano wiązać okres terroru z osobą ludowego komisarza spraw wewnętrznych Nikołaja Jeżowa, następnie straconego przez Stalina lub terror stalinowski. W oficjalnej historiografii komunistycznej aż do końca lat 80-tych XX wieku określany eufemistycznie jako okres błędów i wypaczeń lub okres kultu jednostki gdzie miano na myśli kult Stalina. Robert Conquest dokonał próby szacunku ofiar terroru wyłącznie za lata 1937-1938. Zestawienie przedstawione w jego monografii Wielki Terror przedstawia się następująco:

 * Aresztowani i zatrzymani w latach 1937-1938 – od 7 mln do 8 mln ludzi, a są w tym wszyscy aresztowani i uwięzieni. Wielu zatrzymanych zostało jednak zwolnionych po przesłuchaniach, chociaż samo przesłuchanie wtedy niewątpliwie było represją. 

 * W tym rozstrzelani przez trójki NKWD) – od 1 mln do 1,5 mln ludzi (szacunek raczej zawyżony). W rzeczywistości, z badań nad ilością zaginięć i grobów wychodzi że około 1 milion to maksymalna realna ilość straconych tak ofiar. 

 * W tym zmarli i rozstrzelani w obozach koncentracyjnych – około 2 mln ludzi, w większości zmarli wskutek chorób jak gruźlica, w owych czasach nieuleczalna i dziesiątkująca okresowo więźniów oraz koszary wojskowe. 

 * Więźniowie więzień i obozów koncentracyjnych, stan na koniec 1938 przyjmując okrągło 5 mln łagierników pod koniec 1936 – około 8 milionów ludzi na koniec 1938 roku, to realny wzrost o około 3 miliony ludzi w ciągu dwóch lat. Tzw. skazani na 10 lat bez prawa korespondencji byli często natychmiast rozstrzeliwani, bywało, że z braku miejsc w jakimś łagrze. Dane o łagiernikach obejmują także osoby przymusowo osadzone w kołchozie czyli z zakazem opuszczania miejsca zamieszkania, przymusowo skolektywizowane, co zawyża liczbę rzeczywistów więźniów łagrów. 

Apogeum wielkiej czystki lat 30-tych XX wieku przypada na rok 1938, wygasać zaczęła po zastąpieniu Jeżowa na stanowisku komisarza spraw wewnętrznych 8 grudnia 1938 roku przez Berię, zaś faktycznym jej końcem i przypieczętowaniem był XVIII Zjazd WKP(b) w marcu 1939 roku, gdy dokonano wyboru nowych (w miejsce zdziesiątkowanych) centralnych władz partii bolszewickiej. Wtedy też Józef Stalin oficjalnie ogłosił zakończenie czystki i rozpoczęcie nowego etapu polityki zagranicznej, którego narzędziem był pakt z Hitlerem (pakt Ribbentrop-Mołotow), który otworzył drogę do wyniszczającej wojny między kapitalistycznymi państwami Europy, wojny która miała dać ZSRR pozycję rozgrywającego arbitra wydarzeń międzynarodowych. W konsekwencji celem była ekspansja terytorialna – rozszerzenie ZSRR i ustroju sowieckiego na całą Europę osłabioną wojną.

Po 8 grudnia 1938 roku z więzień i łagrów uwolniono około 327 tysięcy ludzi, co przeczy tezom o dziesiątkach milionach ofiar w łagrach, która to liczba musiałaby zdziesiątkować socjalistyczne ZSRR. W grudniu 1940 roku wypuszczono na wolność Konstantego Rokossowskiego, marszałka ZSRR i Polski. W lipcu następnego roku, pod wpływem radzieckich klęsk w wojnie z III Rzeszą uwolniono konstruktorów lotniczych: Nikołaja Polikarpowa i Andrieja Tupolewa. Wypuszczono na wolność wielu innych naukowców, którzy przyczynili się później do pokonania Niemców. Uwolniono też wielu żołnierzy Armii Czerwonej. Na okres II wojny światowej złagodzono terror, gdyż Stalin potrzebował ludzi do walki z równie nazistowskimi Niemcami. Współcześnie w Polsce jest około 200 tysięcy aresztowanych i uwięzionych rocznie, licząc wszystkich którzy przewijają się przez areszty i zakłady karne w ciągu roku. Państwo liczebnie 5-6 razy większe od Polski jak ZSRR z konieczności musi mieć obrót więzienny w skali rocznej 5-6 razy większy średnio, czyli 1 - 1,2 miliona uwięzionych, a przez 10 lat wychodzi po prostym zsumowaniu nawet 12 milionów ludzi, tyle, że 70 procent to jak wiadomo recydywa. I tak proste dodawanie oraz mnożenie zadaje kłam teoriom o masowym ludobójstwie i dziesiątkach milionów łagierników, bo podawane tak liczby to zwykle proste dodanie liczby więźniów za cały okres istnienia ZSRR lub władzy Stalina, też różnie liczonej. Jak wiadomo, w każdych warunkach ustrojowych, więźniowie polityczni to tylko jakiś procent z ogólnej liczby wszystkich skazanych czy internowanych. 

Wielu artystów radzieckich tworzących na emigracji uznało, że wielka czystka położy kres bolszewizmowi, zarazie komunizmu. Powodem do tego myślenia było wymordowanie wielu "starych bolszewików", uczestników Wielkiej Rewolucji Październikowej. Kilku z nich, m.in. pisarz Aleksandr Kuprin i kompozytor Sergiusz Prokofiew wróciło do ZSRR. Zostało to wykorzystane propagandowo przez Stalina. W podobny sposób myśleli także zagraniczni sympatycy ZSRR nie rozumiejący do końca systemu stalinowskiego. 

 

Kolektywizacja i Wielki Głód 

Wielki Głód na Ukrainie, Hołodomor (ukr. Голодомор) - klęska głodu w latach 1932-1933 podczas kolektywizacji w ZSRR; który szczególne nasilenie przybrał na terytorium ówczesnej Ukraińskiej SRR, a to jest dzisiejsza Ukraina wschodnia i centralna. Według różnych szacunków spowodował śmierć nawet od 6 do 7 milionów ludzi, niektóre szacunki podają liczbę nawet 10-15 milionów ludzi. Ogółem, w latach 1921-1947, wskutek trzech klęsk głodu jakie miały w 1921-1923, 1932-1933 i 1946-1947 na Ukrainie, życie straciło do 10 milionów ludzi. Ten sam głód spowodował wiele ofiar poza Ukrainą - na Kubaniu (który wówczas był przeważnie ukraińskojęzyczny), w Kazachstanie. Jak widać chodzi o trzy fale głodu, trwające 2-3 lata za każdym razem, a Ukraina to kraj związkowy który liczył ponad 40 milionów ludzi. Fakt głodu był negowany przez państwo Sowietów wszelkie wypowiedzi na ten temat aż do upadku ZSRR były kwalifikowane jako przestępstwo "propagandy antyradzieckiej". Utajnione zostały też wyniki spisu ludności w 1937 roku, ujawniające demograficzny aspekt Wielkiego Głodu. Zastosowano też aktywne środki dezinformacji wobec dziennikarzy zachodnich. O ukrywanie faktów oskarża się obecnie wielu ówczesnych korespondentów w ZSRR, a najbardziej znanym negacjonistą Wielkiego Głodu był Walter Duranty. Wielki głód na Ukrainie budzi wiele sporów wśród historyków: w rzeczywistości nieznana jest liczba ofiar, a szacunki różnią się o kilka rzędów wielkości, co budzi powazne wątpliwości co do ich wiarygodności. Spory budzi, czy głód był celowo wywołany, czy też był nieprzewidzianym skutkiem decyzji władz radzieckich. Wśród historyków przyjmujących celowe działanie władz spory dotyczą motywów: czy była to represja wymierzona w naród ukraiński w celu stłumienia ukraińskich dążeń narodowych mogących zagrozić spoistości ZSRR co w 2006 roku cześciowo potwierdziły dokumenty z archiwum NKWD, czy też wynik klasowej nienawiści wobec chłopów czy też była to rozdmuchiwana propaganda antyradziecka ukraińskich powstańców chcących zrzucić jarzmo władzy radzieckiej. Jedno jest pewne, że szacunki liczby ofiar odnoszą się raczej do wszystkich trzech kolejnych fal głodu niźli tylko do jednej z nich. Duma Federacji Rosyjskiej w rezolucji uchwalonej 2 kwietnia 2008 sprzeciwiła się uznaniu Wielkiego Głodu za zbrodnię ludobójstwa. Grypa hiszpanka na koniec pierwszej wojny światowej także nie jest uznawana za zbrodnię ludobójstwa, a za naturalną epidemię czyli plagę, podobnie jak w normalnej ocenie susza i spowodowany tym głód jest głównie kataklizmem przyrody. 

Najbardziej znanym przejawem działań Józefa Stalina była kolektywizacja z lat 1929-34, czyli przymusowe zorganizowanie chłopów w tzw. kołchozów, będących czymś pośrednim między spółdzielniami produkcyjnymi a komunami rolnymi. W wyniku przymusowej kolektywizacji przeprowadzonej na początku lat 30-tych XX wieku zesłano do łagrów ponad 2 miliony chłopów, z czego tylko od lutego 1930 do grudnia 1931 ponad 1,8 miliona - kilkaset tysięcy zmarło w obozach, a kulminacją wymierzonej przeciwko chłopom akcji stał się wielki głód na Ukrainie który spowodował śmierć być może nawet od 6 do 7 milionów ludzi niektóre szacunki podają liczbę nawet 10-15 milionów ludzi, w co trudno uwierzyć, bo wyginęłaby wtedy prawie cała populacja Ukrainy. Oficjalne statystyki radzieckie mowiły o tym, że głod dotknał około 6-7 milionów ludzi, czyli że tyle ucierpiało z głodu. Kolektywizacja łączyła się z eksterminacją zamożniejszych chłopów, przez stalinowską propagandę określanych mianem "kułaków", według planów Stalina miało to być 10% mieszkańców wsi, oraz głodem spowodowanym przymusowymi rekwizycjami produkcji rolnej - o ile przed 1930 chłopi oddawali ok 15-20% produkcji, resztę przeznaczając na zasiewy, już w 1930 dostali nakaz oddawania 35% produkcji a w rok później ponad 45% - spowodowało to załamanie cyklu produkcyjnego. Sytuacja na Ukrainie była generalnie skutkiem powszechnego buntu ludności Ukrainy przeciwko władzy radzieckiej postrzeganej jako okupacyjna i zaborcza. Zagrożeni widmem głodu chłopi zaczęli ukrywać zboże, zarzynali żywy inwentarz, aby móc przeżyć - wtedy wprowadzono tzw. "brygady szturmowe" które siłą rekwirowały znalezione produkty rolne oraz zastosowano drakońskie prawo, zezwalające na skazywanie na 10 lat łagru lub karę śmierci w przypadku "roztrwonienia lub kradzieży socjalistycznej własności". Na mocy tych postanowień od 1932 do 1933 aresztowano 125 tysięcy ludzi z czego 5.400 skazano na karę śmierci. Klęska głodu na Ukrainie i Kaukazie spowodowała także liczne przypadki ludożerstwa wśród zdesperowanej ludności wsi. Ubocznymi, pożądanymi przez władze skutkami kolektywizacji był wzrost potęgi władzy, potok wywłaszczonych chłopów do pracy przymusowej oraz dobrowolnej w przemyśle, stłumienie dążeń narodowych na Ukrainie. Ocenia się iż łącznie w latach 1929-1938 ofiarami kolektywizacji padło około 15 mln ludzi, zarówno na skutek deportacji, głodu lub masowych egzekucji, tyle, że nie są to wszytko osoby zamordowane, a represjonowane. Społeczeństwu uzasadniono te ofiary stworzeniem mitu o wyimaginowanym wrogu społecznym, określanym propagandowo jako "chłop z zaciśniętymi pięściami" lub "kułak", końcowym efektem kolektywizacji był zanik efektywności i spadek produkcji rolniczej o 30%. Efekt ten spowodowany był głównie przez społeczny bunt przeciw społecznym gospodarstwom rolnym, a nie skutek zarządzania tychże, bo trudno osiągnąć dobre plony, kiedy rolnik nie chce pracować na nie swoim. Spółdzielnie rolnicze dobrowolne to najefektywniejsza forma własności rolnej na Zachodzie Europy od połowy XIX wieku, dobrowolna i dająca ponad połowę z całej produkcji rolnej Europy. Widać nic na przymus w gospodarce. 

Władze radzieckie oskarżały kułaków o agitację przeciwko kołchozom oraz o sabotaż rolnictwa, a jednocześnie błędnie spodziewały się, że w wyniku kolektywizacji produkcja rolna wzrośnie - na planach eksportu płodów rolnych opierały swoje plany industrializacyjne. Dobrze zarządzane spółdzielnie faktycznie zwykle lepiej prosperują niźli prywatne, ale nie dotyczy to kataklizmów dziejowych takich jak susze ani walki z władzą poprzez sabotowanie produkcji rolnej dla wywołania upadku Związku Radzieckiego. A Ukraińcy za wszelką cenę nie chcieli aby Ukraina była żywnościowym zapleczem Rosji postrzeganej tam aż po dzień dzisiejszy jako uzurpator i okupant. Władze utrzymywały i być może uważały, że załamanie skupu zboża jest wynikiem ukrywania plonów przez chłopów i mimo próśb władz lokalnych nie obniżały wymaganych kontyngentów dostaw. W rezultacie lokalni działacze prowadzili akcje szukania ukrytego zboża, które prowadziły do zabierania zboża na siew, a także zapasów niezbędnych do wyżywienia rodzin chłopskich. Nastąpiła fala migracji głodowych, na które władze odpowiedziały wprowadzeniem paszportów i zakazem podróży koleją. W wyniku głodu zginęła pewna część chłopskiej populacji Ukrainy, wedle oróznych może nawet do kilku milionów ludzi. Wymarło wiele wsi i dochodziło do sporej liczby przypadków kanibalizmu, który zresztą bywał na Ukrainie praktykowany w XIX wieku i napoczatku XX wieku i bez klęski głodu. Rolnicy najbardziej dotknięci kleską głodu umierali lub uciekali do miast, gdzie żywność można było kupić w specjalnych sklepach, torgsinach, za walutę, złoto, srebro lub inne kosztowności. Dla państwa określającego się mianem kraju robotników i chłopów torgsiny okazały się doskonałym interesem, odpowiednikiem polskich Pewexów i Baltony. Dwa torgsiny w Charkowie w okresie od stycznia do lutego 1932 roku przyjęły od ludzi 374 kg złota o wartości 294 tysięcy rubli. W miarę nasilania się głodu powstawało ich coraz więcej. W styczniu 1932 roku takie sklepy były w ośmiu ukraińskich miastach, w maju 1932 roku było ich już 26, a jesienią - 50 w 36 miastach. Liczba torgsinów zwiększyła się do 263 w najbardziej głodnym 1933 roku. 

 

Gułag - Obóz Karny

GUŁag, Gułag, niekiedy w pisowni dopuszczana jest bardziej poprawna forma skrótowca GUŁAG - system obozów pracy przymusowej w ZSRR, którego więźniami byli zarówno przestępcy kryminalni, jak i osoby uznawane za społecznie niepożądane lub politycznie podejrzane. Słowo jest akronimem nazwy instytucji zarządzającej tym systemem - ros.  Главное Управление Исправительно—Трудовых Лагерей и колоний "Gławnoje Uprawlenije Isprawitielno-Trudowych Łagieriej i Kolonij" (Główny Zarząd Poprawczych Obozów Pracy) - w rzeczywistości w różnych okresach instytucja nosiła różne nazwy, a jej zastosowanie do okresu stalinizmu, albo do całej historii ZSRR wywodzi się z powieści Aleksandra Sołżenicyna Archipelag GUŁag. Jako synonim stosowane jest określenie łagry od rosyjskiego słowa obóz (лагерь, łagier). Gułagi to były reedukacyjne obozy pracy dla osób uznanych za przestępców, zwykle skazanych prawomocnym wyrokiem sądu, tyle, że także za przestępstwa polityczne, takie jak obraza władzy czy znieważenie ustroju politycznego, godła czy flagi. Aktualnie w Polsce 2008 roku, za znieważenie publiczne prezydenta (głowy państwa) kara się karą więzienia do 3 lat pozbawienia wolności i każdy taki wyrok to oczywiście zbrodnia politycznareżimu III RP na obywatelu. Jest trochę lepiej, bo nie przewiduje się dożywocia ani kary śmierci za znieważanie czyli za krytykowanie kogoś, kto rządzi nieudolnie albo uprawia polityczne awanturnictwo. Zapytajmy Sejm i IPN jak długo taki zbrodniczy  typowo stalinowski artykuł polityczny jak  Art 135 KK  i kilka podobych będzie jeszcze cuchnął z Kodeksu Karnego rzekomo wolnej Polski? 

System obozów karnych powstał wkrótce po Wielkiej Rewolucji październikowej na wskutek przejęcia carskich miejsc zsyłki i wykańczania więźniów politycznych. Władza radziecka po prostu odziedziczyła feudalno-niewolniczy carski system penitencjarny, ale go trochę z czasem rozbudowała. Obok przedrewolucyjnego systemu łagierniczego powstała sieć tzw. miejsc zamknięcia CzeKa, a oprócz tego funkcjonował podporządkowany CzeKa kierowanej przez wybitnego Polaka Feliksa Dzierżyńskiego system obozów dla jeńców i uchodźców, a od 1919 roku przywrócono carskie obozy pracy przymusowej. Obozy te miały charakter raczej doraźnych środków: CzeKa bowiem walczyła z głównymi przeciwnikami politycznymi raczej poprzez skryte rozstrzeliwania. Chaos gospodarczy a później bezrobocie okresu NEP-u powodowało, że trudno było o samowystarczalność obozów pracy. Zalążkiem nowego Gułagu jako radzieckiego już miejsca izolowania i niewolniczej pracy osób podejrzanych politycznie był założony w 1923 na Wyspach Sołowieckich obóz szczególnego przeznaczenia - osławione Sołowki (Соловецкий лагерь особого назначения, СЛОН). Aż do roku 1929 w którym proklamowano masową kolektywizację - był to jedyny obóz dla więźniów politycznych, kierowany przez OGPU. Masowość procesów chłopów-kułaków i innych osób, określanych jako "pomocnicy kułaków", jak również szkodników w dziele industrializacji: duchownych, działaczy kulturalnych, otwarcie krytycznych wobec władz inteligentów oraz działaczy partyjnych związanych z wewnątrzpartyjną opozycją spowodował konieczność rozbudowy i tak już potężnego potężnego systemu łagrów. Jednocześnie plany industrializacji wymagały taniej, zdyscyplinowanej siły roboczej do dyspozycji państwa, a przecież liczba ludności rosła znacząco na wskutek prorodzinnej polityki państwa radzieckiego. W roku 1929 utworzono sześć nowych łagrów OGPU: Wiszerski, Północny, Kazachstański, Dalekowschodni, Syberyjski i Środkowo-Azjatycki. W 1930 roku zostały one razem z Sołowkami podporządkowane jednolitej centrali Zarządowi Obozów OGPU (Управление лагерями ОГПУ, УЛАГ), przemianowanym w następnym roku w Główny Zarząd Obozów - Gułag, którego nazwa stała się symbolem sowieckiego aparatu masowego terroru, z tym, że na tak duże państwo, siedem gułagów, nie jest aż tak wielką liczbą bezwzględną. Od lipca 1929 roku do stycznia 1930 liczba więźniów obozów OGPU wzrosła z 22 do 95 tysięcy i dalej szybko wzrastała w styczniu 1934 wynosiła ponad 500 tysięcy. Jako ciekawostkę należy wspomnieć, że inspiracją do budowania gułagów były dla Józefa Stalina obozy koncentracyjne w Polsce Józefa Piłsudskiego, takie jak Kartuska Bereza, tyle, że odpowiednio większe w warunkach znacznie większego państwa jak ZSRR. 

Łagry radzieckie powstawały często w oddalonych, słabo zaludnionych obszarach, w których budowano ważne obiekty przemysłowe lub transportowe. Po zbudowaniu obiektów i miasta łagier służył dalej jako lokalny areszt i więzienie. Można powiedzieć, że zasiedlanie nowych obszarów i budowę infrastruktury tworzono od zbudowania więzienia, którego więźniowie byli przymusowymi robotnikami, tak jak to robił Hitler z milionami ludzi w obozach przymusowej pracy w Niemczech. Model wykorzystywania pracy niewolniczej powstał przy budowie pierwszej "wielkiej budowy komunizmu" Kanału Białomorsko-Bałtyckiego (1931-1932). Budowa ta wykazała władzom, że więźniowie stanowią najlepszy rezerwuar siły roboczej w warunkach gospodarki planowej. Ideologicznym celem obozów była "reedukacja przez pracę", a więźniowie nie byli przeznaczani do zagłady. W rzeczywistości niektóre obozy stanowiły miejsca faktycznej eksterminacji "wrogów ustroju". Więźniowie wykonywali najgorsze rodzaje pracy - takie jak praca w kamieniołomach, kopalniach, wyręb lasu, roboty ziemno-budowlane, budowa linii kolejowych, rurociągów itd. Złe warunki i przeciążenie powodowały dużą śmiertelność, dochodzącą w niektórych obozach i okresach epidemii do 1/3 rocznie; warunki były jednak bardzo różne. Więźniowie obozów uczestniczyli w większości wielkich inwestycji rozwijającej się intensywnie gospodarki ZSRR. Budowali huty w Magnitogorsku, kanał Białomorski, transsyberyjską magistralę kolejową, oraz zbudowali kilka syberyjskich miast jak Norylsk, Workuta, Magadan. W 1934 system obozów pracy Gułag został włączony w strukturę NKWD ZSRR przy jednoczesnym wcieleniu obozów, będących dotychczas pod zarządem ministerstw sprawiedliwości republik związkowych. W 1939 do GUŁagu włączono także tzw. kolonie pracy dla małoletnich oraz więzienia tranzytowe. Niektóre obozy typu gułag były jednak podporządkowane innym instytucjom. W marcu 1953 GUŁag podporządkowano Ministerstwu Sprawiedliwości ZSRR, a następnie Ministerstwu Spraw Wewnętrznych ZSRR. W styczniu 1935 roku system, obejmował milion więźniów, w 1938 przekroczył 2 miliony, zaś najwyższą liczebność osiągnął w 1950 roku - 2,6 miliona. Centrala Gułagu stała się także ważnym ośrodkiem administracji gospodarczej, przejmując nadzór nad przemysłem drzewnym, budownictwem kolejowym, drogowym, wodnym oraz przemysłowym. System obozów pracy więźniów Gułag został rozwiązany decyzją Ministerstwa Spraw Wewnętrznych ZSRR z 20 stycznia 1960, jednak ostatni więźniowie opuścili obozy dopiero w 1987 roku. 

 

Działalność Polityczna Stalina

Znanym i nawet oficjalnie nieukrywanym elementem jego działalności partyjnej na Zakaukaziu było organizowanie i kierowanie tzw. rewolucyjnymi ekspropriacjami (eksami), czyli zbrojnymi napadami na banki, konwoje pocztowe i pociągi w celu zdobycia środków finansowych na działalność partyjną – zgodnie ze znaną socjaldemokratyczną i Janosikową dewizą „grab zagrabione”. W działaniach tych Stalina wspomagał czynny wykonawca Siemion Ter-Petrosjan ps. Kamo. Różne źródła podają pięć znanych akcji w okresie 1905-1907 r. – na Kodżorskiej linii kolejowej pod Tyflisem (8 tys. rubli), w Kutaisi (15 tys.), w Kwirili (201 tys.), w Duszecie (315 tys. z miejskiej kasy) oraz najbardziej znana akcja napadu na powóz pocztowy na placu Erywańskim w centrum Tyflisu 13 czerwca 1907 roku, kiedy to po rzuceniu siedmiu bomb, zabiciu trzech ochroniarzy i zranieniu około 50-ciu przypadkowych przechodniów według zapisu z miejskiej gazety Kaukaz zrabowano 250 tysięcy rubli. Podczas nielegalnej działalności partyjnej używał wielu pseudonimów konspiracyjnych, jak Soso (imię z czasów dzieciństwa), Koba (w gruzińskim folklorze znana jest pod takim imieniem postać rozbójnika – w rodzaju Robin Hooda lub Janosika), Iwanowicz, Dawid, Niżeradze, Cziżikow. 

Józef Stalin wielokrotnie był aresztowany i karany administracyjnie przez reżim carski, m. in. na zsyłkę na Syberię gdzie długi czas przebywał w Kraju Turuchańskim. Wielokrotnie ze zsyłek uciekał, podobnie jak Lenin i Trocki. Po rewolucji lutowej w 1917 roku wrócił do Piotrogrodu, poprzednio i obecnie Sankt Petersburg, i do czasu powrotu Włodzimierza Lenina kierował KC i komitetem piotrogrodzkim socjaldemokratycznej partii bolszewików. Był też członkiem kolegium redakcyjnego gazety "Prawda" i innych pism bolszewików, np. petersburskiej "Zwiezdy". Brał udział w Wielkiej Rewolucji Październikowej początkowo zwanej w Rosji przewrotem październikowym, po czym został ludowym komisarzem ds. narodowości. W czasie wojny domowej był nadzwyczajnym pełnomocnikiem WCKW, Wszechrosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego ds. zaopatrzenia w ziarno z północnego Kaukazu, działał w różnych rolach w kluczowych rejonach walk – pod Carycynem, obecnie Wołgograd, Permem oraz Lwowem i Zamościem. 

 

Józef Stalin w ZSRR 

Po śmierci Swierdłowa w 1919 roku przejął szereg obowiązków związanych ze sprawami personalnymi, co stało się źródłem jego potęgi. W 1922 roku utworzono dla niego urząd sekretarza generalnego Wszechrosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików) - (RKP(b)), później od 1925 Wszechzwiązkowej Partii Komunistycznej (bolszewików) - (WKP(b)) i wreszcie od 1952 Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR). Ponadto w latach 1941-53 pełnił urząd przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych (od 1946 Rady Ministrów) ZSRR. Początkowo swoją władzę opierał na zaufaniu Włodzimierza Lenina, w miarę pogłębiania się choroby wodza ujawnił talent mistrza intryg partyjnych. Początkowo sprzymierzony z Grigorijem Zinowjewem i Lwem Kamieniewem (1924-26) przeciwko Lwowi Trockiemu, postrzeganemu jako następca Lenina. Po odsunięciu Lwa Trockiego pozbył się tych dwóch przejściowych sprzymierzeńców w sojuszu z Bucharinem, Rykowem i Tomskim (1926-29). W końcu pozbył się ich także, stawiając na działaczy partyjnych pozbawionych własnego zdania, autorytetu i ślepo aprobujących wszystkie posunięcia wodza.

W 1929 z polecenia Stalina rozpoczęto walkę z religią, poprzez utworzenie organizacji propagującej ateizm, Związku Wojujących Bezbożników. Kampania wymierzona była głównie przeciwko cerkwi prawosławnej, a także innym wyznaniom, jednak w praktyce skupiała się na niszczeniu wyznań innych niż prawosławie, a to z powodu politycznej siły i zaplecza prawosławia. Nowa ateistyczna organizacja była głównym wykonawcą w następnych kilkunastu latach, planowego niszczenia obiektów sakralnych, cmentarzy, przedmiotów kultu religijnego a także przekazywaniem służbom bezpieczeństwa ZSRR list duchownych, imamów, popów i księży przeznaczonych do inwigilowania, śledzenia, a czasem wymordowania. Jeszcze pod koniec 1929 nakazano konfiskatę dzwonów kościelnych, a do 1930 wszystkim popom prawosławnym podniesiono ichniskie dotąd podatki o 1.000 procent, pozbawiono praw obywatelskich co spowodowało utratę praw do świadczeń medycznych i pomocy żywnościowej, gdyż nie byli pracownikami państwa, a prowadzili jak to określano prywatny biznes kościelny. W następnych latach większość z nich aresztowano, wypędzono lub zesłano do obozów, aby nauczyli się uczciwej ciężkiej pracy dla ZSRR - jak to określano. Do 1 marca 1930 zburzono zaledwie 6.715 cerkwi prawosławnych, głownie i tak nieużywanych lub rozpadających się ale około 9.500 okazałych meczetów, stąd nienawiść świata islamu do ZSRR. W 1936 liczba prawosławnych duchownych w ZSRR zmniejszyła się o około 85 procent tak, że pozostało zaledwie 15 procent czyli około 17.800 duchownych w stosunku do liczby z 1914 roku, i o 75 procent w stosunku do roku 1928. 

Władza Józefa Stalina w 1934 stała się na tyle absolutna i autorytarna, że nikt nie odważał się na krytykę jakichkolwiek posunięć władz, co jednak tym bardziej czyniło go podejrzliwym wobec współpracowników. W istocie Józef Stalin kontynuował carskie tradycje zarządzania państwem, chociaż w warunkach państwa narodowo-socjalistycznego, czerpiąc wzorce ideowe od amerykańskich nazistów takich jak Edward Bellamy, który był jego ulubionym pisarzem. Józef Stalin przejął i rozwinął po rządach caratu tajną policję polityczną przemianowaną na "Czeka" oraz dobrze rozbudowany system obozów karnych "GuŁag" - Gławnoje Uprawlienie Łagieriej, w których począwszy od 1933 do końca istnienia ZSRR przebywało łącznie jakieś 10 milionów więźniów. W istocie swej "Czeka" to kontynuacja przejętej przez Rewolucję Październikową tajnej policji carskiej i stąd jej bezwzględność na wzór carski, a system Gułagów to kontynuacja carskich zsyłek, stosowanych teraz odwetowo czasem z zemsty za zsyłki w okresie caratu, na których bywał i Józef Stalin. Rosyjskie Gułagi, obozypracy w ZSRR od 1933 roku były budowane na wzór amerykańskich kolonii karnych dla szczególnie niebezpiecznych i zdemoralizowanych przestępców. Skrytobójcze morderstwo popularnego działacza Siergieja Kirowa, uważanego za potencjalnego następcę Józefa Stalina i największego jego rywala w walce o władzę w partii komunistycznej, acz tylko część historyków twierdzi iż Kirow został zamordowany z polecenia Stalina, gdyż brak na to jednoznacznych dowodów, było sygnałem do tzw. Wielkiej Czystki (1934-39) w trakcie której dokonano po sterowanych ręcznie metodami dziś nazywanymi jako "ziobrowe" procesach sądowych wyeliminowania większości starych rewolucjonistów, działaczy partyjnych, a także białych oficerów Armii Czerwonej i różnych niewygodnych wodzowi osób, którym marzyła się socjalistyczna demokracja lub komunizm, albo swobody obyczajowe. Czystka w Armii Czerwonej dotknęła ponad 30.000 oficerów - około 50% kadry dowódczej, w tym 80% generałów i pułkowników, którzy pochodzili z rodów dawnej rosyjskiej arystokracji i potencjalnie chcieli przywrócenia władzy carskiej. 

Józef Wassirionowicz Stalin zorganizował także intrygę która posłużyła do zamordowania marszałka Michaiła Tuchaczewskiego - w 1936 rzekomo przekonał nazistów do sfabrykowania dowodów przeciwko niemu, dotyczących rzekomych tajnych kontaktów między Tuchaczewskim a hitlerowską generalicją. Materiały spreparowało Gestapo, a do ZSRR dostarczył je sowiecki podwójny agent jednocześnie NKWD i Gestapo, generał Nikołaj Skoblin. Tuchaczewskiego oraz 7 innych wysokich oficerów skazano 11 czerwca 1937 w pokazowym procesie i stracono 12 czerwca. Józef Stalin, za pomocą całkowicie mu posłusznego szefa NKWD, Nikołaja Jeżowa, dokonywał eksterminacji licznych caratowych przeciwników politycznych - osobiście podpisywał listy osób przeznaczonych do egzekucji, nie chciał aby ktoś zginął bez jego wiedzy i aprobaty. Podpisy Stalina figurują na ponad 400 listach tylko z lat 1937-1939, zawierających nazwiska 44.000 ludzi w tym bolszewików, członków rządu oraz oficerów wojska i osób ze świata kultury. Wypada po około 15 tysięcy ludzi rocznie, co jak na wielkość ZSRR nie jest wcale taką wielką liczbą jak by można spodziewać się po rzekomym zbrodniczym dyktatorze. Czystka w partii komunistycznej którą rozpoczął Józef Stalin, od 1924 do 1939 roku spowodowała wedle szacunkow wymordowanie około 1 miliona tak szeregowych członków partii jak i jej aktywu, w niektórych rejonach kraju likwidowano wszystkich działaczy partyjnych, np. w Leningradzie zlikwidowano 150 delegatów na 17-ty zjazd partii, zostawiając przy życiu zaledwie 2. Stalinowski terror narodowo-socjalistyczny obejmował jednak w pierwszym rzędzie zwykłych obywateli ZSRR, ale głównie pochodzenia arystokratycznego i ziemskiego, tak zwanych kułaków i rodziny byłych właścicieli fabryk. W dalszej kolejności eliminowano homoseksulaistów, prostytutki, włóczęgów i podobny element uważany za wrogi ustrojowi i porządkowi moralnemu. W 1989 eksperci rosyjskiego Centrum Praw Człowieka Memoriał odkopali w pobliżu Czelabińska na Uralu jedną z wielu masowych mogił ofiar terroru z lat 30-tych XX wieku, która zawierała około 80.000 szczątków ludzkich szkieletów. 

 

Kult Jednostki 

Józef Stalin dbał o własny wizerunek w społeczeństwie, przedstawiając siebie jako spadkobiercę Włodzimierza Iljicza Lenina, chociaż ten wyraźnie ostrzegał przed nim w tzw. testamencie Lenina i radził aby go odsunąć gdy jeszcze sprawował władzę. stalin zlecając radzieckiej służbie bezpieczeństwa wykrywanie nieistniejących spisków kontrrewolucyjnych podsycał w społeczeństwie atmosferę ciągłego zagrożenia i niepewności. Jednocześnie kreował się na wodza narodu, na czerwonego cara, co objawiało się ogromnym wpływem na życie społeczne i kulturalne, już w latach 1924-1925 polecił zmianę nazw miejscowości Juzowka, Nowokuźnieck i Carycyn na Stalino, Stalinskij i Stalingrad. Od roku 1929 rozpoczął się faktycznie okres w pełni totalitarnego kultu jednostki - miejscowościom w ZSRR zaczęto zmieniać nazwy np. Stalinabad, Stalin-Auł, Staliniri, Stalinissi, Stalino, Stalinogorsk, Stalińsk, Szczyt Stalina itd. Imię Stalina nosiły zakłady pracy, np. fabryka samochodów w Moskwie i Zakłady Artyleryjskie w Gorki otrzymały nazwę Zawod imieni Stalina, czyli ZiS. Artyści zaczęli tworzyć wiersze i różne pochlebne określenia dotyczące przywódcy, np. "lokomotywa historii","słońce narodów", "bolszewik z granitu", "człowiek ze stali", "spiżowy leninista" czy "uniwersalny geniusz". Nie będąc znacznie wyższym od otoczenia bo miał według protokołu sekcji zwłok 167 cm wzrostu, kazał się portretować wysokim i silnym. Są dane o tym, że portreciści, którzy z różnych względów nie sprostali tym wymaganiom, byli usuwani, a kilku z nich zabito. Ciekawe, jak to małość we wzroście u osób takich jak Napoleon, Hitler i Stalin prowadziła do autorytaryzmu i dyktatorstwa, a jest na ten temat wiele teorii i hipotez psychologicznych a nawet psychiatrycznych. 

Także artyści spoza ZSRR, o przekonaniach komunistycznych lub lewicowych, niejednokrotnie uprawiali kult jednostki - w 1953 z okazji śmierci Stalina, Pablo Picasso namalował jego wyidealizowany portret, został jednak niespodziewanie skrytykowany przez partię komunistyczną w ZSRR za niewystarczający realizm. Spośród polskich pisarzy wyróżniła się tu Helena Bobińska (1887-1968) hagiograficznie ujętą powieścią dla młodzieży Soso. Dziecięce i szkolne lata Stalina (1953), która zrobiła wówczas krótkotrwałą karierę, wydana w przekładach w krajach komunistycznych. Kult Stalina przybierał nieograniczone i często groteskowe formy, w miastach stawiano niezliczone pomniki przywódcy a poeci pisali wiersze ku jego czci, jeden z nich, Aleksiej Tołstoj napisał:

 

"O, Ty, któryś jest jasnym narodów słońcem,

Naszych dni słońcem niegasnącym

Jaśniej świeci od słońca

Twa mądrość wszechogarniająca" 


Polscy poeci także pisali wiersze o Stalinie. Poeta Adam Ważyk napisał:

"Mądrość Stalina rzeka szeroka, 

w ciężkich turbinach przetacza wody,

płynąc wysiewa pszenice w tundrach,

zalesia stepy, stawia ogrody."

Kolektywizacji, industrializacji, Wielkiej Czystce i innym kampaniom politycznym towarzyszyła natrętna, agresywna propaganda, która kreowała nowych bohaterów taakich jak Pawlik Morozow czy Aleksiej Stachanow, głosiła chwałę i nieśmiertelność Lenina (Mauzoleum Lenina), samego Stalina i jego wybrańców których otoczono para-religijnym kultem którego uczono w szkołach, wpajała ideały komunizmu a później także rosyjskiego nacjonalizmu (mesjanistyczno-pionierska rola Rosjan w rewolucji), zwalczała "przeżytki kapitalizmu" do których zaliczano przestępczość, religię, niektóre style w sztuce (konstruktywizm, jazz). Jedynym obowiązującym stylem w sztuce i twórczości artystycznej stał się socrealizm. Propaganda wkrótce stała się głównym zadaniem dziennikarzy, nauczycieli oraz artystów, którzy podlegali krytyce i prześladowaniom za poruszanie niewłaściwych tematów, lub traktowanie ich w niewłaściwy sposób. Wobec mniejszych liczebnie grup etnicznych stosowano przymusową rusyfikację na wzór niemieckiej germanizacji. Kult towarzysza Stalina uprawiano także poza ZSRR. W latach 1949-1955 budowano pomnik Stalina w Pradze, wysadzony w 1962. W roku 1950 rumuńskie miasto Braszów zmieniło nazwę na Oraşul Stalin, czyli Miasto Stalina, którą nosiło do 1960. Także polskie miasto Katowice nosiło czasowo nazwę Stalinogród. W 1951 odsłonięto pomnik Stalina w Budapeszcie, zniszczony podczas powstania 1956. Imię Stalina nosiły liczne zakłady pracy, m.in. Cegielskiego - Zakłady Metalowe im. Józefa Stalina w Poznaniu (ZISPO). Wiele placów otrzymało nazwę Stalina. 

 

Industrializacja i Polityka Wewnętrzna
w latach 30-tych XX wieku 

Sukcesem Stalina było zbudowanie na gruzach feudalnego caratu przed II wojną światową mocarstwa przemysłowo-wojskowego. Zgodnie z ideami dążenia do komunizmu gospodarka ZSRR była planowa, gdzie kolejne tzw. plany pięcioletnie opracowywał państwowy Gospłan - Państwowy Komitet Planowania i prawie w 100% znacjonalizowana, upaństwowiona. Wbrew jednak tym ideom, kierunki polityki ekonomicznej nie były wytyczane przez społeczne zapotrzebowanie którego w żaden sposób nie badano, ale przez potrzeby arsenału Armii Czerwonej. Uwarunkowania te sprawiły, iż rozwój gospodarczy i uprzemysłowienie realizowano kosztem indywidualnej konsumpcji i ograniczenia spożycia, zgodnie z zasadą "pracuj więcej, jedz mniej". W celu zwiększenia wydajności pracy, rozpowszechniano zasadę "socjalistycznego współzawodnictwa pracy" co w praktyce oznaczało wymuszanie na robotnikach stałego przekraczania norm i pracę ponad siły. Robotników motywowano również stworzonym przez propagandę mitem Aleksieja Stachanowa, którego stawiano za wzór do naśladowania, już za życia kreując jego legendę, której rozwinięciem był także tzw. ruch stachanowski. 

W latach 1928-1942, podczas rządów Stalina, realny wzrost gospodarczy wynosił średnio 20% rocznie, znacznie wzrosła także produkcja kluczowych dla gospodarki i przemysłu ciężkiego surowców, w 1928 roku wyrażony procentowo poziom ich produkcji osiągnął 111% w stosunku do roku 1913, w roku 1933 wyniósł 281% a w 1938 już 658%. Największe przyrosty ilościowe osiągnęła produkcja dla przemysłu stalowego poprzez wzrost zapotrzebowania na uzbrojenie i maszyny, a także innych surowców - węgla kamiennego, energii i artykułów chemicznych. Niemniej jednak oficjalne statystyki bywały fałszowane w celach propagandowych a przemysł stał się przedmiotem kultu w państwie radzieckim, którego wyrazem była m .in. stała Wystawa Osiągnięć Gospodarczych w Moskwie. ZSRR był traktowany w latach 30-tych jako sojusznik państw demokratycznych ze względu na wrogi stosunek hitlerowskiego nazizmu do radzieckiego komunizmu i jak się wydaje wyłącznie z powodu rzekomo żydowskiego pochodzenia części działaczy ale też internacjonalizm. Nie jest prawdą że Józef Stalin sympatyzował z Hitlerem chociaż łatwo doszedł z nim do porozumienia o podziale Europy Wschodniej zawierając pakt Ribbentrop-Mołotow, podyktowany chęcią odzyskania częścią ziem swego dawnego imperium oraz odwleczeniem nieuniknionej wojny z Niemcami, do której w 1939 ZSRR nie był gotów technicznie ani militarnie. W jego wyniku Stalin rozciągnął swoją władzę na wschodnie tereny ówczesnej Polski, a także Łotwę, Litwę, Estonię, Rumunię (Besarabia, Bukowina), które zostały poddane kolektywizacji i masowemu indoktrynowaniu. Niepodległość obroniła natomiast Finlandia. Józef Stalin ściśle przestrzegał zobowiązań sojuszu z Niemcami, od 1939 dostarczając Niemcom odpłatnie niektórych surowców strategicznych i zaopatrzenia do prowadzenia wojny na zachodzie Europy (kampania francuska 1940), przekazując także stronie niemieckiej osoby niepożądane na terenie ZSRR w tym m. in. niektórych działaczy komunistycznych. Od maja 1941 Józef Stalin został przewodniczącym Rady Komisarzy Ludowych ZSRR. 

 

Okres II Wojny Światowej 

Józef Wassirionowicz Stalin prowadził w okresie II wojny światowej aktywną politykę zmierzającą do poszerzenia radzieckiej  strefy wpływów. Działania te rozpoczęte zostały poprzez zawarcie sojuszu wojskowego z Niemcami w Rapallo oraz paktu Ribbentrop-Mołotow, na mocy którego w dniu 17 września 1939, ZSRR bez wypowiedzenia wojny zaanektował wschodnie terytoria Rzeczypospolitej, co spowodowało w dalszej konsekwencji represje wobec części ludności polskiej oraz w mniejszym stopniu w stosunku do innych narodowości. Działania militarne obejmowały także, wojnę z Finlandią w okresie listopad 1939 - marzec 1940 roku, oraz zajęcie państw nadbałtyckich w 1940 roku. Wynikiem tych działań było m.in. uwięzienie kilkunastu tysięcy polskich oficerów, zamordowanych odwetowo w ramach tzw. zbrodni katyńskiej na podstawie decyzji zaakceptowanej przez Stalina. Głównym powodem egzekucji na polskich oficerach i policjantach były ich związki z wymordowaniem 130 tysięcy radzieckich jeńców wojennych w czasie wcześniejszej wojny radziecko-polskiej, ich praca w obozach koncentracyjnych takich jak Kartuska Bereza, gdzie masowo mordowano polskich komunistów, wrogi i roszczeniowy stosunek do władzy radzieckiej w momencie zatrzymania, a także skłonności homoseksualane lub notowane kontakty z prostytutkami. Jak wiadomo czystki stalinowski ezawsze obejmowały rygorystyczne eliminowanie homoseksualistów, czym nikt się nie dziwi wiedząc, że Stalin był wzorowym uczniem, prymusem klasztornych szkół prawosławnych, a skłonności ortodoksyjnych mnichów dobrze zna historia. Uraz jak widać pozostaje i powoduje potem paranoidalne zachowania wobec seksualnych orientacji od których doznaje się szkód. 

Przygotowania do wojny z Niemcami przyniosły zajęcie przez ZSRR Besarabii w 1940 roku. Spowodowała ona zdaniem niektórych historyków przyspieszenie decyzji Adolfa Hitlera o ataku na Związek Radziecki w dniu 22 czerwca 1941 roku. Wojna z Niemcami (1941-1945) początkowo przyniosła druzgocące porażki, które zagroziły samemu istnieniu ZSRR i rządom Józefa Stalina, który będąc pewnym iż faszystowskie Niemcy nie zaatakują także narodowo-socjalistycznego ZSRR przeżył psychiczne załamanie. Jak dowodzą dokumenty ujawnione dopiero w poczatkach XXI wieku przez rosyjskich historyków w lutym 1942 SS-Obergruppenführer Karl Wolff przez siedem dni spotykał się w Mceńsku z wysłannikiem Józefa Stalina, zastępcą Berii Wsiewołodem Mierkułowem. Józef Stalin proponował zawieszenie broni na froncie wschodnim, zawarcie wojskowego przymierza niemiecko-radzieckiego i nawet całkowitą eksterminację Żydów w Związku Radzieckim na czymbardzo zależało Hitlerowi. Strony nie doszły jednak do porozumienia. Pod presją sytuacji wojennej dokonano przesunięcia akcentów w polityce wewnętrznej, ideologii i propagandzie,  zastąpiono dążenie do komunizmi wojennymi hasłami narodowymi, częściowo odbudowano zniszczoną Cerkiew i rozwiązano Związek Wojujących Bezbożników, porzucono hasła internacjonalizmu na rzecz wielkości Rosji. Popełniane przez Stalina błędy militarne, kompensowane były determinacją społeczeństwa, umiejętnościami dowódców sowieckich a także niewielkiej pomocy amerykańskiej w sprzęcie wojskowym, odbywającej się w ramach Lend Lease Act, czyli wypożyczania licencji na czas wojny. 

Stalin jednak nie zaniedbał dyktatury: wprowadzono faktyczną karę śmierci za oddanie się do niewoli, oddziały zaporowe strzelały do żołnierzy wycofujących się z pola walki, deportowano też całe narody popierające hitlerowców jak Czeczenów, Kałmuków, Tatarów Krymskich, Niemców nadwołżańskich. Napaść wojsk niemieckich na ZSRR spowodowała z konieczności sojusz militarny z Wielką Brytanią i USA. Józef Stalin spotkał się kilkakrotnie z premierem Wielkiej Brytanii Winstonem Churchillem i prezydentami USA Franklinem Delano Rooseveltem i Harrym Trumanem (konferencja teherańska, konferencja jałtańska, konferencja poczdamska) deklarując przywiązanie do demokracji i wolę współdziałania po wojnie w zamian za realne ustępstwa partnerów. Po wojnie zerwał jednak umowy, narzucając dominację ekonomiczną, ideologiczną, i polityczną ZSRR krajom Europy Wschodniej, wyzwolonym od okupacji niemieckiej przez Armię Czerwoną i przejętym politycznie przez ZSRR. Działania te dotyczyły w głównej mierze Polski, Czechosłowacji, Węgier, Rumunii i Bułgarii, w konsekwencji przyspieszając ich sowietyzację, ale i z początku rozwój gospodarczy motywowany koniecznością odbudowy po wojennych zniszczeniach, który potem uległ regresji. W przypadku Polski, Józef Stalin ingerował w treść konstytucji PRL z 1952, osobiście wprowadzając do niej szereg zmian i uzupełnień. Pomoc jaką udzielił partyzantce lewicowej pomogła także ustanowić narodowo-socjalistyczne reżimy sowieckiego typu Josipa Broz Tito w Jugosławii, Mao Tse Tunga w Chinach. Jego polityka doprowadziła do konfliktu z Jugosławią, która w 1948 wypowiedziała posłuszeństwo Stalinowi, zrywając związki z ZSRR, a to z powodu odmiennej wizji socjalistycznego państwa i jego gospodarki.

 

Okres Powojenny Stalinizmu

Powojenny czas panowania poświęcił Stalin odbudowie poważnie zniszczonej przez wojnę gospodarki w celu przygotowania się do nowej – jak wierzył – nieuniknionej wojny z państwami zachodnimi. Dzięki modyfikacjom technologii zachodnich i przejęciu niemieckich, także dzięki szpiegostwu, ale i rozwojowi nauki w ZSRR uzbroił swoje państwo w nowoczesną broń, także broń atomową, zainspirował wybuch wojny koreańskiej. W kraju kontynuował dyktaturę proletariatu jako formalnej klasy rządzącej i wykorzystanie siły niewolniczej więźniów kryminalnych i politycznych do monstrualnych projektów gospodarczych jak zalesianie pustyń, przekopywanie kanałów, kolej arktyczna. Józef Stalin aprobował także pseudonaukową jak się uważa działalność Trofima Łysenki, który m .in. za pomocą sfałszowanych badań naukowych zdołał przekonać komunistów do swoich idei - w 1948 WKP(b) specjalnym dekretem odrzuciło uznawane na całym świecie zasady genetyki Mendla, uznając za oficjalną naukę państwa radzieckiego łysenkizm. Decyzja ta jak i państwowo aprobowana działalność Łysenki miała negatywny i długotrwały wpływ na rozwój biologii i rolnictwa w ZSRR, przyczyniła się do głodu milionów ludzi i do katastrofalnego stanu radzieckiej produkcji rolniczej - ocenia się iż w 1953, w chwili gdy umarł Józef Stalin, ilość produkowanego mięsa i warzyw w całym ZSRR była niższa niż za cara Mikołaja II.

Józef Wassirionowicz Stalin próbował zastraszyć także najbliższych pracowników aresztowaniami żon i synów, rozstrzeliwaniami braci, podejrzeniami o szpiegostwo. Jego podejrzenia koncentrować się zaczęły wokół niektórych Żydów, których podejrzewał o współdziałanie z wywiadem amerykańskim, gdzie w USA lobby żydowskie przejęło władzę nad gospodarką. Na tym tle doszło do zamordowania dnia 12 stycznia 1948, z polecenia Stalina, Solomona Michoelsa - przewodniczącego najsilniejszej organizacji skupiającej komunistycznych działaczy żydowskich, Żydowskiego Komitetu Antyfaszystowskiego (JAFK). Dnia 20 listopada 1948 decyzją KC KPZR rozwiązano JAFK, a jego czołowi działacze zostali aresztowani - część z nich została stracona, reszta otrzymała wyroki długoletniego więzienia lub zesłania do łagrów. W dniu 12 sierpnia 1952, z polecenia Stalina, zamordowano w podziemiach więzienia NKWD w Moskwie, Łubianki, 13 pisarzy żydowskich tworzących w języku jidysz, wcześniej oskarżonych w pokazowym procesie o "żydowski nacjonalizm" czyli o zbrodnię syjonizmu - w opinii historyków zajmujących się tym okresem historii ZSRR, był to typowy mord sądowy ery stalinizmu, legalny w świetle prawa, ale na podstawie politycznych paragrafów. Antysemicki charakter miała walka z tzw. kosmopolityzmem, który sprowadzono do demaskowania i usuwania z pracy Żydów, a w końcu sprawa lekarzy kremlowskich - głównie żydowskiego pochodzenia - których oskarżano o celowe niewłaściwe leczenie i uśmiercanie w ten sposób działaczy partyjnych. Prawdopodobnie tłem tego urojenia było pogarszające się zdrowie wodza, które mogło być przyczyną jego śmierci. W wieku 75 lat, a tyle miał Stalin jak umarł, zdrowie może się pogarszać z powodu starości. Można powiedzieć, że Stalin jak na wodza i dyktatora żył wyjątkowo długo i realnie rządził do śmierci. 

 

Śmierć Wodza i Destalinizacja

Zgodnie z oficjalnym komunikatem Józef Stalin zmarł 5 marca 1953 roku na wylew krwi do mózgu. Istnieją jednak także pewne poszlaki, że Józef Stalin został zamordowany kilka dni wcześniej za wiedzą lub na polecenie niektórych współpracowników - wymieniane są różne nazwiska, w tym Ławrientija Berii, który później twierdził, że przyczynił się do śmierci wodza i że dzięki temu ocalił wielu partyjnych dygnitarzy, gdy Józef Stalin w tym czasie planował kolejną czystkę w najwyższych władzach państwowych i partyjnych ZSRR. Różne publikacje wskazują na prawdopodobieństwo zastosowania do otrucia Stalina specyfiku podobnego do warfaryny, zawierającego kumarynę, a także wykonania mu zastrzyku z adrenaliny. Śmierć Stalina spowodowała falę histerii w propagandzie i społeczeństwie sowieckim, oraz ostatni realny paroksyzm jego kultu: podczas pogrzebu w Moskwie śmiertelnie zostało poturbowanych (stratowanych) w nieprzebranych tłumach wiele setek (są też dane mówiące o tysiącach) osób, powstało także w Polsce mnóstwo utworów żałobnych, a Katowice zmieniły nazwę na Stalinogród. Ciało Józefa Stalina zmumifikowano i umieszczono w mauzoleum Włodzimierza Ilicza Lenina na Placu Czerwonym. W 1961 ciało Stalina zostało usunięte z Mauzoleum i spopielone, a jego prochy umieszczone pod murem Kremla, za mauzoleum, obok grobów kilku szczególnie czczonych działaczy bolszewickich i komunistycznych. Na tych grobach znajdują się postumenty z popiersiami zmarłych, w tym postument z popiersiem Józefa Stalina. 

Tymczasem zwycięzca w walce o władzę w Moskwie Nikita Chruszczow, który za życia Józefa Stalina był posłusznym i bezwzględnym wykonawcą jego polityki, na XX Zjeździe KPZR zainspirował "destalinizację" - potępienie niektórych, najbardziej oburzających z punktu widzenia prawdziwego komunisty zbrodni i nadużyć. Destalinizacja wiązała się z "odwilżą": uwolnieniem milionów więźniów politycznych, procesami rehabilitacyjnymi, liberalizacją i złagodzeniem terroru psychicznego oraz policyjnego. Na ostateczną destalinizację trzeba było jednak poczekać do przełomu lat 80-tych i 90-tych XX wieku, kiedy władze radzieckie, później rosyjskie, ujawniły ostatecznie rozmiary zbrodni stalinowskich w tym zbrodni katyńskiej i zdemontowały system społeczny, polityczny i gospodarczy, którego w sumie Stalin był głównym architektem. Jednak od roku 2000 rozpoczęła się powolna rehabilitacja Józefa Stalina, pojawiają się publikacje z jego osiągnięciami, a nawet wzrasta jego popularność w społeczeństwie Rosji marzącym o silnej władzy i pełnym garnku. W roku 2000 prezydent Rosji Władimir Putin przywrócił melodię stalinowskiego hymnu ZSRR jako oficjalnego hymnu Rosji, a następnie uznał ogromny wkład Józefa Stalina w zwycięstwo nad Niemcami w II wojnie światowej, co zresztą jest historycznym faktem. Rehabilitowanie Józefa Stalina postępuje również wśród innych społeczeństw byłych radzieckich republik, przede wszystkim jednak w samej Rosji, Białorusi i w Gruzji.

 

Ocena Historyczna, Społeczna i Medyczna 

Józefa Stalina postrzega się czasem jako jednego z największych tyranów i ludobójców w dziejach Rosji i świata. Przypisywane jest mu spowodowanie śmierci kilku milionów ludzi. Spotykane są też wyższe szacunki, Robert Rummel, historyk ze Stanowego Uniwersytetu Hawajskiego ocenił liczbę wymordowanych przez niego osób na co najmniej 43 miliony ludzi z 62 milionów unicestwionych w ZSRR w latach 1917-1987. Szacunki powyżej 100 milionów, pojawiające się u części historyków i badaczy, wydają się jednak całkowicie wątpliwe, gdyż np. szeroko znana, ale też krytykowana przez część naukowców, którzy twierdzą iż podaje ona liczby ofiar komunizmu w XX wieku zawyżone niemal dwukrotnie, Czarna księga komunizmu, ocenia łączną liczbę ofiar tego systemu w skali świata na 94 miliony, z czego w ZSRR na 20 milionów, a brytyjski historyk Norman Davies ocenia liczbę śmiertelnych ofiar polityki Stalina na nie mniej niż 50 milionów ludzi. Idiotyczne szacunki liczą razem więźniów kryminalnych i politycznych, co nie oddaje obrazu represji politycznych, bo złodziej czy morderca zawsze jest złodziejem i mordercą niezależnie od tego z jakich pobudek popełnia czyn przestępczy. Idiotyczne mity powstają też z tego, że niektórzy pogromcy komunizmu liczą wszystkich zmarłych w kolejnych latach i sumują ich uważając, że każdy zmarły w ZSRR jest automatycznie zamordowanym przez komunizm czy staliznim, co jest kompletnym absurdem i idiotyczną demagogią o paranoidalnym obliczu. Współcześnie przypuszcza się, że Stalin miał paranoidalny lub raczej paranoiczny stosunek do własnej osoby, możliwe, że był dotknięty psychopatią jak większość dyktatorów z psychopatią osobowości o strukturze paranoidu. Zdaniem psychiatry i psychologa Jerrolda M. Posta, oraz politologa Roberta S. Robbinsa, którzy jako pierwsi podjęli próbę wyjaśnienia zachowań Stalina w tych kategoriach, żył on w paranoicznie urojonym świecie spisków i posiadał wszelkie cechy paranoika, np. podejrzliwość, ksobność - odnoszenie wszystkich zdarzeń do siebie, manię wielkości, wrogość, oraz myślenie urojone. Wiedząc, że jest zły i okrutny, Józef Stalin za pomocą projekcji mógł te cechy rzutować na innych, otaczających go ludzi, co pozwalało mu zachować spokój ducha. 

 

Stosunki Rodzinne Stalina

Józef Wissarionowicz Stalin był dwukrotnie żonaty. Jego pierwsza żona, Jekaterina Swanidze, zmarła po czterech latach małżeństwa w 1907 roku po ciężkiej chorobie – dostępne źródła różnią się w jej określeniu, i tak wymieniane jest zapalenie płuc, gruźlica i tyfus. Według części badaczy miał być to podobno ogromny cios dla jej męża Józefa Stalina, który w chwili śmierci żony miał utracić wszelkie uczucia do innych ludzi. Ze związku tego urodził się syn, Jakow Dżugaszwili, z którym stosunki nie układały się dobrze – po napaści Niemiec na ZSRR w 1941 Jakow dostał się do niewoli niemieckiej, a Józef Stalin odmówił zamiany własnego syna na feldmarszałka Friedricha von Paulusa który został pojmany przez Rosjan po bitwie pod Stalingradem. Józef Stalin miał wtedy podobno stwierdzić iż "porucznik nie jest wart generała". Jakow popełnił samobójstwo w niemieckim obozie jenieckim w 1943, choć bardziej prawdopodobne jest, iż został zamordowany przez Niemców gdy stał się już nieużyteczny. 

Drugą żoną Józefa Stalina została w 1919 Nadieżda Alliłujewa, związek ten nie był jednak udany bo Józef Stalin pogardzał nową żoną i wielokrotnie poniżał ją w obecności swoich współpracowników. Nadieżda Alliłujewa popełniła samobójstwo w 1932, choć niektórzy historycy skłaniają się ku wersji iż została zamordowana z polecenia męża lub, że Józef Stalin celowo doprowadził ją do tak desperackiego czynu. Ich dwoje dzieci, Wasyl (urodzony w 1921) i Swietłana (urodzona w 1926), rzadko widywały się z ojcem, który odnosił się do nich z rezerwą nie okazując szczególnych uczuć, poza Swietłaną, którą według licznych relacji bardzo kochał i otaczał szczególnym przywiązaniem i opieką. Swietłana w 1967 wyjechała z ZSRR do krajów zachodnich. Wasyl służył w Armii Radzieckiej jako generał porucznik (generał lejtnant) wojsk lotniczych, po śmierci Józefa Stalina został aresztowany i zwolniony z wojska, a w pokazowym procesie skazany na 8 lat więzienia. W 1960 na fali odwilży politycznej został zwolniony, jednak niedługo potem popadł w alkoholizm i zmarł śmiercią naturalną w 1962 – ciągle jednak jest to przez część historyków kwestionowane. 

Jak dotąd nieudowodniony jest związek Józefa Stalina z domniemaną 3 żoną, którą miała być Róża Kaganowicz, przypuszczalnie siostra polityka radzieckiego Łazara Kaganowicza. Hipotezę tę postawił w 1987 amerykański dziennikarz Stuart Khan w książce "Wilk Kremla". Zaprzeczyła temu jednak rodzina Kaganowicza, która twierdziła, iż nigdy nie doszło do ich spotkania, oraz że Róża Kaganowicz nie była w ogóle siostrą Łazara Kaganowicza. Według biografa Stalina, Edwarda Radzińskiego, był on ojcem przyszłego wysokiego urzędnika radzieckiej telewizji, Konstantina Stiepanowicza Kuzakowa, z którego matką, wdową Marią Kuzakową, miał romans na zesłaniu. Stalin według tych informacji miał wiedzieć o swoim nieślubnym synu i, kiedy sprawował władzę, osobiście ochronił go przed czystką polityczno-moralną. Wersję o ojcostwie Stalina potwierdzali m.in. sam Kuzakow, córka Stalina Swietłana. Józef Stalin cieszył się podobno zawsze dużym powodzeniem, nawet w latach przed dojściem do władzy. Wiaczesław Mołotow powiedział "zawsze podobał się kobietom". Niektóre hipotezy utrzymują, że druga żona, Nadieżda, popełniła samobójstwo także przez wzgląd na niewierność męża. 

Józef Wissarionowicz Stalin wedle oceny badaczy nie przywiązywał wagi do życia rodzinnego, co potwierdza tezy o psychopatii. Jedyną osobą z rodziny którą tolerował była córka Swietłana, która usługiwała mu przez długie lata na Kremlu, gdzie Stalin mieszkał jak prawosławny mnich pustelnik w jednym pokoju, w ciągu dnia śpiąc a w nocy pracując ze swoimi współpracownikami. Ciągle oglądał popularne wtedy nieme filmy i słuchał płyt gramofonowych, dla odpoczynku wyjeżdżając na podmoskiewską daczę. Rzadko też występował publicznie i wygłaszał przemówienia. Co roku wyjeżdżał do Gruzji, skąd pochodził odwiedzić rodzinne strony, co pokazuje przywiązanie do ojczystych stron i potrzebę powrotu do dzieciństwa. Ponieważ panicznie bał się zamachu na swoje życie, w podróżach tych brało udział 5 identycznych pociągów, a w 4 z nich znajdował się sobowtór Stalina. 

 

Czerwona Flaga ZSRR

Flaga państwowa ZSRR - Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich przedstawiała złoty wizerunek sierpa i młota - symbolu jedności chłopów i robotników, nad którym widnieje czerwona pięcioramienna gwiazda ze złotym obramowaniem. Znak gwiazdy jest wspólnym elementem wielu symboli narodowych państw o ustroju republikańskim w tym USA. Opisane symbole umieszczono w lewym górnym rogu części czołowej flagi o kolorze czerwonym. Czerwona flaga została po raz pierwszy użyta podczas Komuny Paryskiej i odtąd kolor ten był symbolem ruchu robotniczego, socjalistycznego oraz komunistycznego, jako symbol "krwi przelanej przez robotników w pracy". Na fladze ZSRR wzorowano symbole narodowe ChRL oraz Wietnamu. Flaga ZSRR uchwalona została w 1923 roku, natomiast sierp i młot były symbolami państwa od 1917 roku. Kolejne wzory flagi radzieckiej zatwierdzano w latach 1923 (dwie wersje), 1955 i 1960. Do listopada 1923 roku obowiązywała flaga leninowska z inicjałami ZSRR w kolorze jasnoczerwonej krwi tętniczej, a po listopadzie 1923 flaga stalinowska (od 1923 do 1955) ciemnoczerwona w kolorze krwi żylnej, bez inicjałów ZSRR.

 

Ciekawostki o Stalinie

 * Józef Stalin był w młodości zdolnym poetą, który opublikował kilka utworów w ówcześnie bardzo znanym magazynie literackim Iweria. Redaktor naczelny Iwerii, będący pod wrażeniem jego wierszy, radził młodemu Józefowi, aby szedł tą właśnie drogą.

 * Jego ulubionym aktorem był amerykański aktor Charlie Chaplin, co wskazuje na poczucie humoru wodza. 

 * Jego ulubionymi autorami byli Aleksiej Tołstoj, Fiodor Dostojewski i Bolesław Prus z którego utworów bardzo cenił powieść Faraon. 

 * Jego ulubionymi postaciami historycznymi byli carowie Iwan Groźny i Piotr Wielki na których wzorowal swą władzę. W czasie jego rządów ukazały się powieści i filmy poświęcone tym władcom, pośrednio sławiące także samego Stalina.

 * Józef Stalin był niskiego wzrostu miał 167 cm wzrostu co skrzętnie ukrywał poprzez zakładanie specjalnych butów i unikanie fotografowania się z wyższymi osobami. 

 * Stalin miał jedną krótszą rękę. Żadna z fotografii tego nie zarejestrowała, ponieważ zawsze trzymał ją z tyłu na plecach lub maskował to w inny sposób. 

 * Był Człowiekiem Roku 1939 i 1942 według magazynu Time. 

 * Stalin był dwukrotnie nominowany do Nagrody Nobla - w 1945 za wkład w zakończenie II wojny światowej, oraz w roku 1948.

 * W Księdze Rekordów Guinnessa Józef Stalin zajmuje niesłusznie pierwszą pozycję w kategorii "masowy morderca".

 * Ulubiona pieśnią Józefa Stalina było "Suliko". W latach trzydziestych cały Związek Radziecki nie tylko budził się przy dźwiękach tej pieśni, ale i słyszał ją na okrągło.

 * Różne grupy ludzi różnie nazywały Stalina, tak więc dla swoich rewolucyjnych kamratów był to Koba, dla przyjaciół - Soso (zdrobniale Soselo), dla pracowników ochrony - Dziobaty (Dżuga), dla zagranicznych dziennikarzy - Uncle Joe (wujaszek Józio).

 * W książce George Orwella pt. "Folwark zwierzęcy" występuje świnia o imieniu "Napoleon", której pierwowzorem była postać Józefa Stalina. 

 * Józef Stalin był namiętnym nałogowym palaczem tytoniowej fajki. 

 * Przechowała się anegdota o Stalinie, z którym znany mag założył się, że zjawi się o określonej porze w jego prywatnej kwaterze. Kwatera Stalina była silnie strzeżona i generalissimus niemal zapomniał o tym osobliwym spotkaniu, gdy o umówionej godzinie jego gość pojawił się przed nim. Zanim poleciały głowy strażników, mag zdradził swoją tajemnicę - dokonał na siebie projekcji postaci jednego z najbardziej zaufanych doradców Stalina, którego nikt nie ośmielał się zatrzymywać. To nakłoniło Stalina do dania środków na program badania mocy parapsychiczych i ich możliwych zastosowań w szpiegostwie i wojnie. 

Czingiz Ajtmatow przedstawił pokrótce i wyjaśnił politykę Stalina przytaczając opowieść zasłyszaną od pewnego starca: "Zawołał jakoby Stalin swoich współtowarzyszy i powiada: po cóż to łamiecie sobie wciąż głowę jak rządzić narodem, aby wszyscy ludzie, ile ich żyje pod słońcem, wszyscy, jak jeden mąż, patrzyli mi w oczy: mrugnę by oni wszyscy mrugnęli, otworzę oczy by oni też: wszyscy otworzyli, i żebym był dla nich wszystkich jak żywy Bóg, albowiem dawno już powiedziano: car nie Bóg, ale nie mniejszy od Boga. Zaraz was nauczę jak postępować z narodem. "I kazał sobie przynieść kurę. Oskubał ją na żywo, na oczach wszystkich, wyrwał wszystkie pióra, co do jednego, jak to się mówi - do żywego ciała, ostał się tylko grzebyk, na głowie byłej czubatki - "A teraz patrzcie" - powiedział i puścił golutką kurę na wolność. Powinna uciekać dokąd oczy poniosą, ale nie ucieka - chowa się w cieniu. Przytula się, biedaczka, do cholewy stalinowskiego buta. Rzucił jej wtedy wódz kilka ziarenek - ona za nim: gdzie on, tam i ona, w przeciwnym razie, wiadomo zginęłaby kurka z głodu. "Ot, tak właśnie trzeba rządzić narodem" - tyle tylko powiedział pouczająco". 

 

Włodzimierz Iljicz Lenin "Największym Rosjaninem"

Foto: Pierwsza, leninowska flaga ZSRR do XI 1923 r.

W rankingu "Imię Rosji" na rok 2008, w którym Rosjanie wybierają do końca roku największe postaci w swojej historii, na czoło wysunął się Włodzimierz Iljicz Uljanow czyli tow. Lenin, wyprzedzając Józefa Wissarionowicza Stalina - pisze ukraiński portal Korrespondent.net. Józef Stalin długo był liderem rankingu, ale teraz wyprzedza go nie tylko Lenin, lecz i - jako drugi - kosmonauta Jurij Gagarin. Czwarty jest przywódca partii komunistycznej Nikita Chruszczow, a pierwszą piątkę zamyka bard Władimir Wysocki. Wiceszef Instytutu Historii Rosji w Rosyjskiej Akademii Nauk Władimir Ławrow powiedział, że martwi go taka dominacja w rankingu komunistycznych wodzów. W ramach wielkiego plebiscytu Rosjanie wybierają największe postaci w dziejach swego kraju. Na liście jest teraz 50 nazwisk - wśród nich carowie Piotr I i Mikołaj II, radzieccy marszałkowie Georgij Żukow i Konstatin Rokossowski, poeta Aleksander Puszkin. We wrześniu lista skróci się do tuzina, z którego będą wybrani najwięksi. Sondaż jest wspólnym przedsięwzięciem kanału telewizyjny "Rossija" i ośrodka badawczego "Obszczestwiennoje mnienije" ("Opinia publiczna"). 

 

Gruziński Toast za Stalina

Gruzini są generalnie bardzo dumni ze swego sławnego rodaka Józefa Stalina. W rodzinnym mieście uważanego za najbardziej krwawego przywódcy ZSRR w najlepsze kwitnie jego kult. Robert Maglakelidze jest dyrektorem Państwowego Muzeum Józefa Stalina w miejscowości Gori, gdzie urodził się Stalin. Siedząc przy biurku z flagami Gruzji i Unii Europejskiej, opowiada o najwspanialszym synu tej ziemi, który urodził się w malutkim domu widocznym z okien biura dyrektora, w rodzinie biednego szewca, a stał się przywódcą największego państwa świata i generalissimusem. Na pytanie o zbrodnie, rzekome dziesiątki milionów ludzi wymordowanych, zagłodzonych, zamęczonych w czasach stalinizmu, odpowiada: – To radziecka biurokracja jest winna! On – tam na samej górze – nie wiedział, co się dzieje – mówi 58-letni dyrektor. – To tak jak w wielkiej rodzinie. Ojciec jest dobry, lecz jego synowie mogą dręczyć służących. Ale ojciec o tym nie wie, a służący się nie poskarżą. Przywódcy olbrzymiego kraju jeszcze trudniej utrzymać nad wszystkim kontrolę, ma mnóstwo podwładnych, komisarzy, sekretarzy różnego szczebla, a im niżej, tym więcej okrucieństwa – przekonuje Maglakelidze, zapewniając, że Stalin chciał w latach 30-tych zorganizować wolne, demokratyczne wybory do Rady Najwyższej: – Nie pozwolili mu biurokraci, bali się, że stracą stanowiska – tłumaczy. W muzeum Stalina ekspozycja nie zmieniła się od 1979 roku, gdy na upadek ZSRR jeszcze się nie zanosiło. Nikt jej nie ruszył przez przeszło 16 lat niepodległej Gruzji, która coraz bardziej odcina się i od Moskwy, i od radzieckiej przeszłości i zmierza do NATO. 

Można tu obejrzeć maskę pośmiertną Stalina, paczkę papierosów Hercegowina Flor, które lubił, dary, które mu przysyłano z różnych krajów, kopie zdjęć, także wykonanych przez carską policję po aresztowaniach. Są także i książki, z których uczył się w miejscowej szkole Josif Dżugaszwili - pseudonim Stalin nawiązuje i do tego nazwiska pochodzącego od starogruzińskiego słowa „dżuga”, czyli „stal”, i do jego charakteru. Dyrektor zachwyca się wypracowaniami Dżugaszwilego. – Co za kaligrafia, i jaka znajomość rosyjskiego u kilkunastoletniego chłopca, którego rodzice zdania w tym języku nie umieli sklecić – podkreśla. Zapowiada, że za pół roku w jednej z salek pojawią się kopie zdjęć i dokumentów z lat czystek: – To nie znaczy, że znajdzie się tam coś przeciw Stalinowi, ale nie będzie to tak pozytywne jak w dotychczasowej ekspozycji – mówi. Kilkaset metrów od muzeum jest duży plac, nad którym góruje pomnik Józefa Wissarionowicza Stalina. Za jego plecami w monumentalnym budynku urzędują władze miasta. W podziemiu mieści się redakcja miejskiej gazety „Łomczabuki”. – Jeden Bóg wie, czy on był czemuś winien. To system za wszystko odpowiada, system stworzony przez Lenina. Stalin był prostym, skromnym człowiekiem, który chciał zrobić wiele dobrego, ale Politbiuro mu nie pozwoliło – opowiada redaktor naczelna Marika Zakaraszwili. Ona i reporterka Natia Meladze, obie koło trzydziestki, nie mogą zrozumieć, skąd ta niechęć do Stalina za granicą. Je rozpiera duma, gdy o nim mówią. Często bywają na spotkaniach przy winie i miejscowej wódce winogronowej – czaczy, podczas których wznosi się toasty: najpierw za Boga, następnie za pokój i rodzinę, a potem za Stalina. Czasem, w dalszej kolejności i za Miszę, czyli prezydenta Gruzji Micheila Saakaszwilego. – „Za wielkiego Stalina, syna miasta Gori”, to toast obowiązkowy, nie można go nie wypić – mówi Natia Meladze, podkreślając, że ostatnio nastawienie do Stalina bardzo się poprawiło. Najgorzej było w ostatnich latach ZSRR, gdy wyciągano różne historie o zbrodniach z epoki stalinowskiej, kręcono filmy, jak „Pokuta” Tengiza Abuładzego, i za czasów pierwszego prezydenta niepodległej Gruzji Zwiada Gamsachurdii.

Marika Zakaraszwili zapewnia, że w niektórych cerkwiach wspomina się Józefa Stalina, wymieniając go obok królów i męczenników gruzińskich. – Nie wiem, czy ci ludzie mają klapki na oczach, czy oszaleli. Józef Stalin doskonale wiedział o zbrodniach, świadomie je organizował – denerwuje się Eldar Mamistraliszwili, profesor historii na uniwersytecie w Gori. Sam nazywa siebie antystalinistą, jednym z nielicznych w tym mieście, który nie wznosi toastów za Józefa Stalina. Jego zdaniem wielu Gruzinów traktuje muzeum w Gori jak świątynię i po cichu marzy o powrocie tamtej epoki: – To jest nasze nieszczęście to zamiłowanie do dyktatury. Stalin nawet dla swojej Gruzji niczego dobrego nie zrobił, wyniszczył gruzińską inteligencję, i nie tylko inteligencję – dodaje profesor. Eldar Mamistraliszwili przyznaje jednak, że sam płakał, gdy Stalin umarł w 1953 roku. Jako 14-letni uczeń szkoły dla chłopców w Gori stał w tłumie i rozpaczał, bo płakał wtedy cały Związek Radziecki. Ale później – na studiach – uczyli go profesorowie, którzy byli świadkami czystek i represji z lat 30-tych. Powoli spadały mu łuski z oczu i teraz sam przekazuje prawdę o Stalinie studentom. Często, przychodząc na uniwersytet, młodzi ludzie niczego nie wiedzą o zbrodniach stalinowskich, bo w ich rodzinnych domach wciąż panuje kult Józefa Stalina. – To był geniusz zła – mówi profesor Mamistraliszwili o Stalinie, którego pomnik widać z okien jego mieszkania w skromnym domu z czasów radzieckich. 80-tysięczne Gori położone 70 kilometrów na zachód od stolicy Gruzji Tbilisi to przede wszystkim zaniedbane dwukondygnacyjne budynki z balkonikami, ciągnące się wzdłuż prostych ulic, w tym najważniejszej z nich – alei Stalina. Ludzie w Gruzji kochają jednak swojego wielkiego rodaka, uważając że zrobił dużo więcej dobrego niż złego, a jesli już zrobił coś złego, to dlatego, że sytuacja go do tego zmusiała, albo Politbiuro przegłosowało. I już. 

 

FASZYZM a STALINIZM

Faszyzm (Włochy i Niemcy)
Stalinizm (ZSRR)

F1. Ideologia - stworzenie silnego scentralizowanego i rządzącego przez jedną elitę (rasa aryjska państwa). Państwo to miało rozszerzyć granicę i zdobyć przestrzeń życiową dla swoich obywateli

S1. Ideologia - walka rewolucyjna klas, która miała doprowadzić do powstania państwa robotniczo-chłopskiego, dążenie do światowej rewolucji i stworzenie światowej republiki rad, jako państwa doskonale działającego. 

 

F2. Na czele państwa stanął dyktator (Niemcy - Hitler; Włochy - Benito Mussolini). W swoich rękach skupiali rożne funkcje i ministerstwa, wystąpił kult wodza. 

S2. Na czele państwa stał dyktator - Józef Stalin, którego władza była absolutna i nieograniczona, wystąpił kult wodza. 

 

F3. Jedynie działająca partia to NSDAP w Niemczech bądź Narodowa Partia Faszystowska we Włoszech, opozycję likwidowano. 

S3. Jedyne działająca partia to Wszechzwiązkowa Komunistyczna Partia Bolszewików. Opozycja została zlikwidowana. 

 

F4. Zachowano pozory parlamentaryzmu, jednak o wszystkim decydował dyktator i powoływana przez niego Wielka Rada Faszystowska. Parlament wybierany był z jednej listy wyborczej. 

S4. Możliwość działalności związków zawodowych, które wykonywały polecenie partii. 

 

F5. Uchwalono ustawy i kolektywy, które regulowały życie w państwie, zawieszono prawa obywatelskie. Formalnie obowiązywała konstytucja, jednak jej nie realizowano. Wprowadzono do kodeksu karnego zasady odpowiedzialności zbiorowej. 

S5. Zachowane były pozory parlamentaryzmu, działała dwuizbowa Rada Najwyższa. Wybory były jednak fałszowane. Tworzenie jednej listy wyborczej. Formalnie obowiązywała konstytucja, jednak jej nie realizowano. Wprowadzono do kodeksu karnego zasady odpowiedzialności zbiorowej. 

 

F6. Panował ściśle rozbudowany system propagandy i kontrola publikacji. Cenzura polityczna. 

S6. Ściśle rozbudowany system propagandy kontrolował umysły ludzi. Cenzura polityczna. 

 

F7. Ogromny wpływ władzy na wychowanie młodzieży, tworzenie jednolitych brunatnych ugrupowań młodzieżowych o charakterze paramilitarnym. 

S8. Wpływ władzy na wychowanie młodzieży. Tworzenie ugrupowań młodzieżowych będących na usługach władzy (Komsomoł - Komunistyczny Związek Młodzieży). 

 

F8. Życie kulturalne było podporządkowane partii. Nastąpił rozwój tzw. kultury masowej. Na usługach państwa działały środki masowego przekazu, formowano historię, palono książki, które były sprzeczne z ówczesną ideologią, od obywatela wymagano absolutnego posłuszeństwa. 

S8. Życie kulturalne było podporządkowane partii. Nastąpił rozwój tzw. kultury masowej. Na usługach państwa działały środki masowego przekazu.

 

F9. Jedynie formalne odrzucenie religii, a faktycznie współpraca z Watykanem (Niemcy) lub podporządkowanie jej władzy totalitarnej. We Włoszech został zawarty konkordat państwa z Kościołem. Kościelne metody mordowania żydów i pedałów. 

S9. Odrzucenie religii, walka z cerkwią i islamem, a faktycznie wprowadzanie moralności cerkiewnej jako prawa. Kościelne metody eksterminacji homoseksulaistów czy żydów. 

 

F10. Powstanie państwa policyjnego - działalność tajnej policji (gestapo), powstają bojówki SS i S.A. "Czarne koszule" likwidują przeciwników władzy. Budowane są obozy koncentracyjne. 

S10. Tworzenie państwa policyjnego, rozwinięta działalność służb wywiadowczych (NKWD), likwidowani są przeciwnicy władzy, budowa obozów pracy tzw. gułagów, ogólny terror w państwie. 

 

F11. Autorytet wodza podtrzymywany był stwierdzeniem, iż Niemcy żyją w poczuciu zagrożenia ze strony narodu żydowskiego i komunistów. Miało to usprawiedliwić aresztowania oraz tzw. ustawy o ochronie krwi niemieckiej. W 1935 roku była przeprowadzona ogólna nagonka na Żydów. W roku 1938 - tzw. noc kryształowa. 

S11. Ciągłe utrzymywanie obywateli w poczuciu strachu i zagrożenie piskiem ze strony "imperialistów". Stalin obawia się zamachów i dokonuje licznych czystek w aparacie partyjnym i państwowym. Likwidacje żydów, homoseksualistów i kułaków. 

 

F12. Zwiększanie armii, podporządkowanie kadry dowódczej władzy oraz rozbudowa przemysłu zbrojeniowego. 

S12. Zwiększenie armii, podporządkowanie kadry dowódczej oraz rozbudowa przemysłu zbrojeniowego. 

 

F13. Gospodarka wolnorynkowa, zachowanie własności prywatnych, prywatna własność ziemi. Państwowy przemysł wojenny i łagry. 

S13. Gospodarka upaństwowiona, scentralizowana, zniesienie własności prywatnej, realizacja kolejnych planów 5-letnich, przymusowa kolektywizacja. 

 

F14. Ograniczanie bezrobocia przez organizację robót publicznych, zatrudnienie ludności w przemyśle ciężkim, powoływanie rekrutów do armii. Obowiązek służby wojskowej. 

S14. W oficjalnych sprawozdaniach statystycznych bezrobocie nie istniało, panowało tzw. bezrobocie ukryte, spowodowane niską wydajnością pracy. Obowiązek służby wojskowej. 

 

F15. Powszechny dostęp do szkolnictwa, programy w szkołach były przesiąknięte faszystowską ideologią. 

S15. Łatwy powszechny dostęp do szkolnictwa. Programy w szkołach ściśle kontrolowane przez władze państwowe. 

 

F16. Łamanie postanowień traktatu wersalskiego, dążenie do rozszerzenia tzw. przestrzeni życiowej, zawieranie układów międzynarodowych, np. oś Berlin-Rzym-Tokio, udział w wojnie w Hiszpanii

S16. Dążenie do odbudowy państwa w granicach z roku 1914 poparcie dla frontu ludowego w Hiszpanii, kontrola światowego ruchu komunistycznego. 

 

 

Stalinizm w Polsce

Stabilizację władzy w powojennej Polsce przebiegała podczas utrwalania się podziału świata na dwa bloki kapitalistyczny czyli zachodni i stalinowski, narodowo-socjalistyczny będący, jak powiedział to w 1946 roku w Fulton Churchil za żelazną kurtyną. Wśród rosnących napięć i groźby wybuchu wojny, ograniczenia wszelkich kontaktów gospodarczych czy kulturalnych Józef Stalin planował zunifikowania Europy Wschodniej i Środkowej, ponieważ we wszystkich tych krajach złamana została już wszelaka opozycja i staliniści przejęli stery rządów. Pierwszym krokiem ku unifikacji było utworzenie w 1947 roku w Szklarskiej Porębie Kominformu, ośrodka wydającego dyrektywy, którym miały się podporządkować inne partie w krajach satelickich. Pod naciskiem stalinowskiej ręki rząd polski odrzucił w 1947 roku amerykańską pomoc w postaci planu Marshalla co według historyków przesądziło o zacofaniu gospodarki polskiej i jej stagnacji. Polska gospodarka stała się centralistyczna i zmonopolizowana, uzależniona od interwencjonizmu państwowego. Krajowa manufaktura upodabniana była na wzór radzieckiej, ale różniła się dość znacznie w kilku kluczowych aspektach: nie było w Polsce potężnego kompleksu wojskowo- przemysłowego ani stosowania na masową skalę niewolniczej pracy więźniów chociaż istniało 97 obozów pracy jako spuścizna przejęta po Polsce przedwojennej i okresie okupacji w tym największy w Jaworznie. Aktualnie na 2008 rok jest w Polsce 156 obozów karnych w postaci aresztów i wiezien, także więzień o zaostrzonym rygorze. 

W okresie najcięższego terroru stalinowskiego głową kościoła polskiego był prymas Stefan Wyszyński były kapelan Armii Krajowej, podejrzewany o kolaboracje z hitlerowcami. W tym okresie zaczął się szerzyć ruch tzw, księży patriotów współpracujących z UB. W Polsce zaczął się okres masowych aresztowań i procesów głównie działaczy innych parti po to aby stworzyć monopartyjny system władzy w Polsce. Przed sądem stanęli byli działacze PPS-WRN oskarżeni o zniesienie przemocą demokratycznego ustroju państwa polskiego. Aresztowania, czystki i procesy zaczęły się też w obozie PPS, na kolejnym plenum KC PPR w 1948 roku Bolesław Bierut w swoim referacie „O odchyleniu prawicowym i nacjonalistycznym w kierownictwie Partii i sposobach jego przezwyciężania” oskarżył Władysława Gomułkę o takie zachowania i w rezultacie ten musiał ustąpić ze stanowiska sekretarza generalnego. Nowym przywódcą PPR został Bolesław Bierut który piastował dwa najważniejsze urzędy w państwie prezydenta i sekretarza generalnego, a na tymże plenum podjęto uchwałe o kolektywizacji i wzmożeniu propagandy marksistowsko-leninowskiej wśród pracowników kultury. Przed zjednoczeniem partii robotniczych wzmógł się terror i w samej PPR usunięto ze struktur partii około 30 tyś zwolenników Gomułki. W 1948 roku stracono przywódców Komendy Głównej Narodowych Sił Zbrojnych. W tym samym 1948 roku w Politechnice Warszawskiej, odbył się zjazd zjednoczeniowy PPR i PPS. Powstała Polska Zjednoczona Partia Robotnicza. Powstanie PZPR stanowiło ostatni etap na drodze powstania państwa totalitarnego którego cechami są min, centralizacja władzy, terror, silna biurokracja, aparat partyjny i milicyjny jak też wszechobecna propaganda i cenzura polityczna. 

 

DŻUGA - Polska Legenda

W nawiązaniu do imienia Stalina Dżugaszwili, Syna Dżuga mamy na Rusi, Litwie i w Polsce legendy. O pół mili przy drodze idącej z Telsz na Olsiudy przedstawia się oku wyniosła góra ręką ludzką sypana. Lud tameczny nazywa ten usyp górą Dżuga, niejakiegoś w dawnych czasach żmudzkiego rycerza, który za życia jeszcze własnymi rękami usypał ten kurhan i na grób sobie przeznaczył. Ciało Dżuga przez długi czas było strzeżone od diabłów, z którymi żył niegdyś w wielkiej przyjaźni. Za ich pomocą cudów waleczności dokazywał Dżuga. Sam jeden krocie Krzyżaków swoją żelazną maczugą zabijał, odwieczne dęby łamał jak trzciny i niebotyczne wywracał góry. On to Telszewskie wykopał jezioro i przy nim osadę założył. W Polsce jest 9 osób o nazwisku Dżuga. Zamieszkują oni w 2 różnych powiatach i miastach w okolicy Koszalina. Najwięcej zameldowanych jest w Koszalinie, a dokładnie 6, w tym 3 osóby o tym nazwisku zamieszkują miasto Koszalin.

 

Mądry Uburtis i Diabeł

Każdego razu, kto tylko przechodził mimo góry Dżuga, postrzegał tam Niemczyka w kusym fraczku przeskakującego z drzewa na drzewo. Wszyscy tę górę omijali ze strachem; bo kto tylko do niej się zbliżył, wnet go duch nieczysty w rozmaite wyzywał zakłady, a po przegraniu porywał i dusił. Jeden więc odważny wieśniak imieniem Uburtis przyszedł do bagna leżącego tuż przy górze i począł pleść łapcie dla siebie z łyka łoziny rosnącej w tamtym miejscu. Po kilku chwilach przychodzi diabeł.

- Co tu robisz, człowiecze?

- Łapcie plotę.

- Któż ci to pozwolił?

- Kiedy co robię, nikogo o pozwolenie nie pytam.

- Jak śmiesz na mojej ziemi i z moich drzew zdzierać łyko! Ja jestem panem tych okolic, jeżeli więc nie wygrasz zakładów, jakie ci przełożę, natychmiast zginiesz.

- Zgoda. A gdy wygram, co mi dasz?

- Kapelusz pieniędzy.

- Jakiż więc będzie pierwszy zakład?

- Spróbujemy się, kto silniejszy.

- Dobrze.

- No! Mocujmy się.

- Dałbyś sobie pokój, co tobie ze mną się porywać, kiedy ty nawet mojego stuletniego dziada, który oto o kilka kroków śpi, nie zmożesz.

To mówiąc, Uburtis wskazał na leżącego niedźwiedzia. Diabeł podskoczył ku niemu i chwycił oburącz za szyję. Niedźwiedź rozjątrzony rzucił Niemczyka o ziemię i począł chłostać swą łapą. Zmordowany, zbity, ledwie się wydobył biedny diabeł z uścisków niedźwiedzia.

- No, jeden zakład wygrałeś. Teraz drugi: rzucajmy, kto dalej zarzuci — to mówiąc, porwał blisko leżący ogromny kamień i cisnął w powietrze, kamień spadł za trzy godziny.

Uburtis zaś miał w ręku skowronka i puścił. Głupi diabeł rozumiał, że to kamyczek. Czekają godzinę, czekają drugą, trzecią, czwartą, piątą i jeszcze dłużej — nie spada.

- Wygrałeś, człecze, drugi zakład — teraz trzeci: kto z nas prędszy, ty uciekaj, ja będę gonił.

- Co tobie diable ze mną się porywać, ty nawet mego dziecięcia urodzonego wczoraj nie dopędzisz. Jeśli chcesz, spróbuj się z nim.

To mówiąc postraszył w łomie leżącego zająca. Zając skoczył i począł zmykać. — Łapaj! łapaj! — Diabeł popędził za zającem i nic nie wskórawszy powrócił.

- Twoja prawda, człecze, wygrałeś. No, jeszcze ostatni zakład i pieniądze będą twoje. Oto widzisz tę kulę, waży ona funtów sto tysięcy — kto z nas wyżej wyrzuci?

- Ty najprzód próbuj, diable.

Diabeł chwycił kulę jedną ręką i wyrzucił tak wysoko, iż z oczu zniknęła, a gdy spadła, połowa zaryła się w ziemi.

- Teraz na ciebie kolej, człecze.

Człowiek przyłożył rękę do kuli i począł przypatrywać obłokom, które po niebie się przesuwały.

- Czegóż się tak przypatrujesz? — rzekł diabeł.

- Czekam, aby ta ogromna chmura nadeszła. Mój brat jest w niebie kowalem i teraz bardzo potrzebuje żelaza; on siedzi za tymi obłokami i czeka, abym mu kulę podał.

- Ach! Zmiłuj się, dobry człecze, nie rzucaj, ona mi jest bardzo potrzebną. Wiem, że jesteś silny. Wygrałeś wszystkie zakłady, a więc daj mi swój kapelusz dla napełnienia go złotem.

- Dobrze, chodź ze mną w głąb lasu, a tam mi oddasz należną kwotę.

Człowiek miał już od dawna wykopaną ogromną jamę, nad którą postawił swój dziurawy kapelusz, zakrywszy darniną wszystkie naokoło otwory, aby diabeł jego sztuki nie poznał.

- Oto, panie diable, mój kapelusz, syp pieniądze. Diabeł wsypał jeden wór złota, w kapeluszu ani znaku, przy- niósł drugi — ani znaku, wysypał trzeci, czwarty, dziesiąty, setny. A gdy już napełniło się miejsce w jamie, napełnił nareszcie i kapelusz.

Od tego czasu nigdy diabeł nie pokazał się na górze Dżuga. Uburtis zaś stał się bogatym, zbudował sobie nowy dom, nakupił miodu, wódki i co dzień pił krupnik. I ja u niego byłem, jadłem i piłem, przez brodę ciekło, a w zęby się nie dostało.

 

Totalitaryzm

Totalitaryzm - charakterystyczny dla XX-wiecznych reżimów dyktatorskich system rządów dążący do całkowitego podporządkowania społeczeństwa państwu za pomocą monopolu informacyjnego i propagandy, ideologii państwowej, terroru tajnych służb i masowej monopartii. Termin został utworzony przez włoskiego filozofa Giovanniego Gentile, ideologa Włoch faszystowskich - samych faszystowskich Włoch nie uważa się jednak przeważnie za państwo totalitarne. Głównymi teoretykami genezy totalitaryzmu są, np.: Hannah Arendt i Karl Popper. Totalitaryzm charakteryzuje państwa, w których ambicje modernizacyjne i mocarstwowe idą w parze z brakiem tradycji demokratycznej lub - jak w przypadku Niemiec - rozczarowania demokracją, jej kryzysem lub niedostatkiem. Przykładami państw totalitarnych były narodowo-socjalistyczna III Rzesza, stalinowski Związek Radziecki lub Chiny Mao Zedonga. Totalitarny system rządów istnieje do chwili obecnej w Korei Północnej, Arabii Saudyjskiej czy Sudanie. W systemach totalitarnych władze wymagają od jednostki nie tylko podporządkowania się, ale również zaakceptowania ideologii i publicznego manifestowania tej akceptacji. Władzę zaś sprawują otaczane kultem "nieomylne" jednostki (np. Hitler, Stalin). Istnieje pogląd, że jednym z prekursorów idei państwa totalitarnego był Platon, jednak najdoskonalszym wzorem totalitarnej władzy panstwowej jest papiestwo czyli państwo Watykan. Wśród filozofów, którzy mieli mieć znaczenie dla kształtowania się totalitaryzmu, wymienia się także Marksa i Hegla. Jedną z najbardziej znanych prezentacji poglądu o wpływie filozofii na kształtowanie się totalitaryzmu jest książka Karla Poppera Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie.

Totalitaryzm to taki sposób sprawowania władzy, który prowadzi do całkowitego podporządkowania społeczeństwa grupie rządzącej. Ogół obywateli jest pozbawiony prawa do decydowania o sprawach swego ,kraju, gdyż wszystkie ważne decyzje zapadają w wąskim gronie ludzi sprawujących władzę. Totalitaryzm jest wtedy, kiedy mniejszość (Radio Maryja) rządzi większością poprzez popierana partie i zawiłości błędnego systemu wyborczego, który na to pozwala, tak jak w Polsce. Charakterystycznymi cechami państw totalitarnych są autokratyzm, w szczególności zasada wodzostwa, kontrolowanie przez aparat władzy wszystkich dziedzin życia i ingerencja w przekonania, poglądy, zachowania obywateli, a także rozbudowana propaganda m. in. fałszująca obraz rzeczywistości, i pełna kontrola nad siłami zbrojnymi, policją i wymiarem sprawiedliwości - wykorzystywanymi jako elementy systemu terroru i represji przeciwko społeczeństwu. Totalitaryzm jest wtedy,kiedy jakas ideologia religijna jest preferowana przez państwo i narzucana dzieciom w szkołach, jak w Arabii Saudyjskiej islam, a w Polsce katolicyzm. Dwaj współcześni politolodzy, Zbigniew Brzeziński i Carl Friedrich, wyróżnili pięć cech, które występując jednocześnie w danym państwie, świadczą o jego totalitaryzmie. Są to:

 * oficjalna ideologia;

 * masowa partia pozostająca pod kontrolą oligarchii;

 * monopol rządu na broń;

 * rządowy monopol dysponowania środkami masowego przekazu;

 * terrorystyczny system policyjny.

W późniejszych wywodach obaj politolodzy wyróżniali również szóstą cechę - scentralizowane zarządzanie państwem. Istnieje jeszcze jeden zbiór cech totalitaryzmu stworzony przez Hiszpana Juan Linza, uzupełniony przez Erica Voegelina i Alaina Besançona. Upatrują oni istoty totalitaryzmu w:

 * Monizmie decyzyjnym partii nowego typu,

 * Gnozie politycznej, 

 * Sterowanej masowej mobilizacji społecznej. 

Totalitaryzm - od łaciński totalis - cały, całkowity, to forma sprawowania rządów, a zarazem uzasadniająca ją teoria, która polega na całkowitym podporządkowaniu, jednostki i wszelkich przejawów życia społecznego władzy państwowej, wskutek czego człowiek staje się jedynie funkcją państwa lub społeczeństwa. Totalitaryzm to całkowite zaprzeczenie indywidualistycznego - liberalizmu, głoszącego absolutną suwerenność jednostki wobec społeczeństwa. Przeciwnicy liberalizmu i libertarianizmu to totaliści (faszyści, naziści, staliniści). Cechą ustroju o charakterze totalitarnym jest wykluczający wszelką demokrację bezwzględny autorytet władzy państwowej, a realizowane przez tę władzę cele stają się celami wszystkich legalnie działających organizmów społecznych. Stąd też niemożliwe jest istnienie jakichkolwiek niezależnych od władzy struktur pośrednich jak pozarządowych organizacji społecznych, wolnych partii politycznych, ale również oświaty, zakładów pracy, kościołów, rodziny. Władza w takim ustroju sprawowana jest poza wszelką kontrolą prawną, a odgórnie narzucony przymus w stosunkach państwo-obywatel łamie szereg podstawowych praw człowieka i obywatela,nawettych dawnych, rzymskich. Również w stosunkach międzynarodowych państwo totalitarne dąży do stałego rozszerzania stref swoich wpływów, jest imperialne. 

 

Państwo totalitarne charakteryzuje m.in.:

1) autokratyzm sprawowania rządów,

2) powszechna indoktrynacja za pomocą centralnie kierowanej propagandy,

3) całkowite podporządkowanie społeczeństwa przez wprowadzenie systemu kontroli policyjnej opartego na terrorze,

4) uniformizacja (ujednolicenie) form życia społeczeństwa,

5) wprowadzenie monopolu oficjalnej ideologii, zwykle religijnej (faszyzm, nazizm, stalinizm), przynajmniej z pochodzenia, 

6) zmonopolizowanie władzy państwowej, która jest skupiona w rękach jednej partii (np. partii faszystowskiej lub bolszewickiej) lub masowego ruchu politycznego (np. faszystowskiego),

7) centralne sterowanie gospodarką.

Indoktrynacja w systemie totalitarnym to wpajanie członkom społeczeństwa ściśle określonych przekonań politycznych i społecznych. Służy temu rozbudowany system propagandy wykorzystujący np. system oświaty (wszelkiego typu szkoły) i środki masowego przekazu (prasa, radio, telewizja). Celem indoktrynacji jest wywarcie takiego nacisku na każdego człowieka, aby uczynić go posłusznym wykonawcą woli rządzących, całkowicie przekonać do słuszności ich postępowania i stłumić wszelki opór. Za totalitaryzm uważa się model ustrojowy hitlerowskich Niemiec (nazizm), Związku Radzieckiego, zwłaszcza w czasach stalinowskich (stalinizm), a także państw Europy Wschodniej (do 1956). Pojęcie totalitaryzm do języka polityki wprowadził Benito Mussolini, którego wydanie faszyzmu było wzorowane na wcześniejszych rządach państwa papieskiego. Pierwszą reakcją ambiwalentnie popierającą totalitaryzm była encyklika Piusa XI Quadragesimo anno (1931), która eksponując zasadę pomocniczości sprzeciwiała się jednak narastającym wówczas tendencjom do ustanawiania omnipotencji państwa nad religią. II wojna światowa i towarzyszące jej zbrodnie totalitaryzmów nazistowskiego i stalinowskiego spowodowały rozwój badań naukowych nad tym modelem rządów. Wybitne prace z tego zakresu stworzyli m.in.: E. Fromm - Ucieczka od wolności, H. Arendt - Korzenie totalitaryzmu oraz Z. Brzeziński i C. Friedrich - Totalitarian Dictatorship and Democracy.

Chociaż w licznych deklaracjach reżimy totalitarne podkreślają dbałość o każdego człowieka, to tak naprawdę liczy się tylko interes państwa. Jemu podporządkowane są wszelkie działania władz. Prawa człowieka do wolności, poszanowania jego godności nie są w praktyce respektowane. Państwo stara się rozciągnąć kontrolę nad życiem osobistym każdego obywatela. Może ona należeć tylko do takich organizacji, które są zaakceptowane przez państwo. Może czytać książki lub oglądać filmy, które nie stanowią zagrożenia dla rządzących. Istnieje więc rozbudowany aparat cenzury, czyli kontroli wszelkich wydawnictw i filmów. Utwory uznane za niewłaściwe nie mają szans na dotarcie do odbiorców lub docierają w formie nielegalnej tylko do niewielkiej ich części. Panstwo totalitarne roztacza kontrolę nad każdym przejawem aktywności obywatela. Państwo zapewnia policji wszystkie środki niezbędne do takiego działania nawet kosztem obniżenia poziomu życia jego mieszkańców. Policja ochrania władze państwowe i inwigiluje, systematycznie obserwuje społeczeństwo, często stosując bardzo brutalne formy represji w stosunku do ludzi uznanych za niebezpiecznych dla ustroju politycznego. Policja rozbija wszelkie organizacje opozycyjne w tym religijne lub stara się do nich wprowadzać swoich ludzi, by przejąć nad nimi kontrolę. Charakterystyczną cechą państw totalitarnych było istnienie więzień i obozów, w których przetrzymywano ludzi uznanych za wrogów, tak jak amerykański obóz Guantanamo na Kubie. Zaostrzony system kar i tortury mają doprowadzić do złamania ich woli oporu. 

 

Autorytaryzm - System Sprawowania Władzy

Autorytaryzm – system rządów bezpartyjnych lub monopartyjnych, opartych na autorytecie charyzmatycznego przywódcy, a często także na armii. Szczególnie rozpowszechniony w Europie w pierwszej połowie XX wieku, powstawał najczęściej wskutek nieefektywnego funkcjonowania systemów demokratycznych i parlamentarnych. W przeciwieństwie do systemów totalitarnych, nie opiera się na uniwersalnej ideologii, ani na masowym terrorze, a ogranicza się do represjonowania tych, którzy otwarcie go krytykują i dążą do jego obalenia. Autorytarny system rządów często zachowuje pewne cechy i instytucje demokracji jak na przykład wybory, które jednak - podobnie jak w totalitaryzmie - nie mają większego znaczenia prawnego i politycznego. Z drugiej strony brak tu charakterystycznej dla totalitaryzmu ścisłej kontroli państwa nad wszystkimi aspektami życia społecznego, kulturalnego i gospodarczego obywateli. Wielu ludzi błędnie utożsamia autorytaryzm z totalitaryzmem choć ten drugi system musi nosić cechy pierwszego. Jako swego rodzaju forma pośrednia między demokracją a totalitaryzmem, jest krytykowany za łatwość, z jaką może przerodzić się w ten ostatni dziękicharyzmie autorytetu. Geneza słowa autorytaryzm nie pochodzi od auto- (samemu-, osobiście-, samodzielnie-), ale od słowa autorytet. 

Władza autokratyczna koncentruje się w ręku przywódcy i jego najbliższego otoczenia. To oni podejmują decyzje, co ma miejsce z lekceważeniem podstaw prawnych lub ich pomijaniem. Dla pozorów demokracji (demokracja fasadowa) decyzje zatwierdzane są przez bezwolny parlament. Przywódca posiada szereg osobistych prerogatyw, które dają mu realny wpływ na politykę państwa. Uwidacznia się to w rządzeniu wykonywanym za pomocą rozkazów, nakazów, sankcji karnych. Podstawą władzy jest rozbudowany aparat przymusu w postaci powolnej armii, policji i służb bezpieczeństwa. Podtrzymują one władzę, co wiąże się z częstym stosowaniem lub grożeniem przymusem państwowym. W przeciwieństwie do totalitaryzmu ta dowolność posługiwania się przymusem ogranicza się do jawnych przeciwników systemu. Jest to wybiórcze stosowanie przymusu, a nie powszechne i przejawia się w policyjnej inwigilacji czy represjonowaniu przeciwników politycznych. Przykładami reżimów autorytarnych były rządy Kemala Paszy (Atatürka) w Turcji, Józefa Piłsudskiego i jego następców w Polsce w latach 1926-39, Antonio Salazara w Portugalii, Juana Perona w Argentynie, gen. Francisco Franco w Hiszpanii, gen. Augusto Pinocheta w Chile, "rządy pułkowników" w Grecji i Saparmyrata Nyýazowa w Turkmenistanie w latach 1991-2006. Obecnie oprócz Federacji Rosyjskiej Jelcyna i potem Putina zalicza się również do rządów autorytarnych szereg dyktatur w Azji, Afryce i Ameryce Łacińskiej. 

 

KULT JEDNOSTKI 

Kult jednostki - kult przywódcy w imperialnym, autorytarnym lub totalitarnym systemie władzy, której najlepszym przykładem było Cesarstwo Rzymskie z kultem cesarów, a później Watykan z papieżami. Przywódca otaczany takim kultem jest przedstawiany przez państwową propagandę jako osoba nieprzeciętnie utalentowana, nieomylna, której cały naród jest winien wdzięczność, cześć i hołd. Jego wizerunek jest powielany w niezliczonych pomnikach, obrazach itd., a przypisywane mu myśli i wypowiedzi są nieustannie cytowane w książkach, prasie i innych mediach. Jakakolwiek próba kwestionowania geniuszu osoby otaczanej kultem bądź dewastowania jej wizerunków w totalitarnym państwie jest karana surowymi represjami, więzieniem, pracą niewolniczą lub torturami i śmiercią. Czasami kult przybiera formę parareligijną lub religijną w wypadku Watykanu z "rytuałami" na część przywódcy, "modlitwami" do niego i "medytowaniem" jego wypowiedzi. Termin kult jednostki pochodzi z rosyjskiego (????? ????????) i został po raz pierwszy użyty przez Nikitę Chruszczowa na XX Zjeździe KPZR w 1956 roku. W wygłoszonym tam referacie o kulcie jednostki i jego następstwach Chruszczow potępił Józefa Stalina za błędy w przywództwie, wypaczenie socjalizmu i otaczanie swojej osoby kultem na wzór dawnych carów, na których się zresztą wzorował. W ZSRR kultem otaczano także Włodzimierza Iljicza Lenina oraz Leonida Breżniewa. Za przykładem Józefa Stalina, kult wokół własnej osoby budowali także inni przywódcy komunistyczni: Mao Zedong, Kim Ir Sen, Envar Hodża oraz Nicolae Ceausescu. Do dziś cieszą się nim Fidel Castro i Kim Dzong Il, a próbowali i próbują się do niego odwoływać także przywódcy postkomunistyczni, m.in. Saparmurat Nijazow (1940-2006) oraz Aleksander Łukaszenka. W PRL kult jednostki próbowano budować wokół Bolesława Bieruta. Kult jednostki jest niewątpliwie spóścizną dawnych zwyczajów, gdzie władcy nadawano nimb boskiego pochodzenia, jak w Japonii, gdzie cesarz jest wprost potomkiem Bogini Amaterasu czy w Rzymie, gdzie cezar był Bogiem, władcą i najwyższym kapłanem zarazem, którą to tradycję dalej kultywowało państwo Watykan. 

 

Dowcipy o Stalinie

"Jaka jest różnica między Stalinem a Mojżeszem?"

"Ogromna: Mojżesz wyprowadził Żydów z Egiptu, a Stalin z Biura Politycznego."

 

Zebranie partii przewodniczy Lenin młody Stalin na sali. No towarzysze ci co chcą komunizmu na lewo, ci co chcą kapitalizmu na prawo oczywiście wszyscy poszli na jedyny słuszny kierunek sali tylko młody Stalin został na środku Lenin: A wy towarzyszu co?

Stalin: bo ja chce żyć jak w komunizmie a zarabiać jak w kapitalizmie. 

Lenin: a to zapraszamy do prezydium. 

 

Człowiek poszedł, po śmierci, do piekła i zobaczył Berię stojącego po kolana we krwi.

"Czemu tylko po kolana?" - spytał Berię i usłyszał w odpowiedzi:

"Bo stoję na ramionach towarzysza Stalina." 

 

Trzej uczestnicy konferencji w Jałcie częstują się papierosami. Na srebrnej papierośnicy Churchilla jest wygrawerowany napis: "Premierowi Churchillowi - Jerzy VI". Skromna, papierośnica Roosevelta nosi napis "Prezydentowi USA - naród". Na ciężkiej, złotej papierośnicy Stalina jest napis: "Księciu Januszowi Radziwiłłowi - Potoccy". (1945)

 

Zapytano kiedyś Stalina:

"Co zrobić z pisarzem X. Oskarżają go o trockizm, ale są dowody jego niewinności. Jak rozwiązać ten problem?"

Stalin odpowiedział:

"Jest człowiek - jest problem. Nie ma człowieka - nie ma problemu."

 

Ulubiona zagrywką Stalina było przechadzanie się po korytarzu i zadawanie pytania:

"Towarzyszu! To wy jeszcze żyjecie?!"

 

Za czasów najczarniejszego terroru Stalinowskiego, kiedy wszyscy żyli w strachu, w pewnym mieszkaniu o 3 w nocy rozlega się łomotanie w drzwi.

- Pakujcie się, ubierajcie i wychodźcie! Wychodźcie natychmiast!

Cała rodzina zbladła ze strachu, ojciec mało nie zasłabł, matka dostała potów, dzieci płaczą...

- Tylko bez paniki, bez paniki! To ja, wasz sąsiad. Bo tylko nasz dom się pali!

 

Konkurs dowcipów o Stalinie. Pierwsza nagroda - 25 lat. Dwie po 10. 

 

- Słuchaj, kogóż to strzeże cały pluton wojska?

- Pewnej kobiety pochodzącej z Gori.

- A cóż ona takiego zrobiła?

- Urodziła pewnego znanego człowieka, który uczynił ludziom wiele zła.

- Więc czemu jej strzegą?

- Żeby nie urodziła takiego drugiego. 

 

Stalin odwiedził w Górkach Włodzimierza Ilicza.

Lenin: - Oj, bracie, coś marnie ze mną, chyba już umrę niedługo.

Stalin: - No to od razu przekażcie mi władzę.

Lenin: - Kiedy boję się, że naród nie pójdzie za wami.

Stalin: - Część narodu pójdzie za mną, a ci, którzy nie pójdą - pójdą za wami.

 

Amerykanie poczęstowali Kalinina papierosem. Stalin:

- Michale Iwanowiczu, jakże wy komunista możecie palić imperialistycznego papierosa?

Kalinin drżącą ręką kładzie papierosa na popielniczce. Stalin:

- Cóż to, Michale Iwanowiczu, na żartach się nie znacie? Palcie sobie na zdrowie. 

 

Głęboka noc. Stalin nie może usnąć. Podnosi słuchawkę:

- Słuchaj, towarzyszu Mołotow, wciąż jeszcze się jąkasz?

- Tak, towarzyszu Stalin, ale jeśli trzeba, dla partii, postaram się...

- Nie, nie, śpij dalej spokojnie. (Stalin odkłada słuchawkę i wykręca numer Mikojana. Budzi go:

- Słuchaj, towarzyszu Mikojan, ilu było komisarzy w Baku? I ilu zginęło?

- Było dwudziestu ośmiu, towarzyszu Stalin, a zginęło dwudziestu sześciu.

- No, nic, nic, śpij spokojnie. Dzwoni do Berii, wyrywa go ze snu.

- Słuchaj, towarzyszu Beria, ty ciągle jeszcze zajmujesz się panienkami?

- Nie, nie specjalnie. Tak tylko od czasu do czasu.

- No już dobrze, dobrze, śpij sobie spokojnie. Stalin odkłada słuchawkę i mówi do siebie:

- No tak, towarzyszy uspokoiłem, teraz i ja mogę spać spokojnie. 

 

Stalin:

- Gdyby towarzysz Puszkin żył w Rosji nie w XIX, lecz w XX wieku, to i tak by umarł mając lat 37. 

 

Konkurs na pomnik Puszkina, który ma stanąć w setną rocznicę jego śmierci.

III nagroda - Puszkin czyta dzieła Stalina.

II nagroda - Stalin czyta dzieła Puszkina.

I nagroda - Stalin czyta dzieła Stalina. 

 

Stalin:

- Powiedzcie mi szczerze towarzyszu Puszkin, czego wam potrzeba, chętnie pomożemy. Może gęsich piór zabrakło? Papieru? Wydawcy? Wszystko załatwimy.

Puszkin:

- Dziękuję wam, towarzyszu Stalin, nic mi nie potrzeba, byleby cenzura zostawiła mnie w spokoju.

Stalin:

- Chętnie sam zostanę waszym cenzorem.

Puszkin:

- A, to doskonale. Pierwsze takie doświadczenie miałem sto lat temu. A teraz, natchniony spotkaniem, wrócę już do pracy.

Stalin:

- Dobrze, towarzyszu Puszkin, idźcie i pracujcie. Życzę wam twórczych sukcesów. Puszkin wychodzi.

Stalin podnosi słuchawkę.

- Halo, Ławrentij, zawiadom towarzysza Dantesa, że towarzysz Puszkin już ode mnie wyszedł. 

 

Stalin telefonuje do Berii:

Ławrentij, zginęła mi fajka. Dywersja. Zacznij działać.

- Tak jest, towarzyszu Stalin. W tydzień później.

- Towarzyszu Stalin, pozwólcie zameldować: w związku z zaginięciem waszej fajki rozpoczęto śledztwo. Wykryto spisek. Aresztowano 400 osób. 389 już się przyznało do dywersji. Zostali skazani i rozstrzelani.

- Nie spiesz się tak, Ławrentij. Fajka się znalazła. 

 

Stalin rozpoczął przemówienie. Nagle w absolutnej ciszy rozlega się kichnięcie.

- Kto kichnął? - pyta Stalin.

Milczenie. - Kto kichnął? - powtarza zniecierpliwiony. Znowu milczenie.

- Towarzyszu Beria - rzekł Stalin - wyprowadzić cały jedenasty rząd. Po chwili z zewnątrz dobiega zebranych seria - ta-ta-ta-ta. Stalin kontynuuje przemówienie. Wtem znów przerywa mu głośne kichnięcie.

- Kto kichnął? - pyta Stalin. I znów odpowiada mu milczenie.

- Towarzyszu Beria, wyprowadzić szesnasty rząd. Po chwili z zewnątrz znów słychać serię automatów. - Ta-ta-ta-ta! Stalin przemawia dalej i znów kichnięcie.

- Kto kichnął? - gniewnie pyta Stalin.

- To ja. Wstaje biały jak śmierć staruszek i jąkając się ze strachu przyznaje się: to ja kichnąłem.

- Na zdrowie, towarzyszu - serdecznie odpowiada Stalin. 

 

Towarzysz Stalin (do rąk własnych)

Nadawca: wróg ludu, Rabinowicz,

Zamieszkały: na Łubiance.

Podanie: Proszę mnie rozstrzelać na własne życzenie.

Rabinowicz. 

 

Stalin i Roosevelt postanowili sprawdzić czyi obywatele są bardziej przywiązani do swego przywódcy. Przywołał Roosevelt szeregowego obywatela USA i mówi:

- Dla dobra Stanów Zjednoczonych, za swego prezydenta, skacz w przepaść.

- Nie, nie mogę. Mam żonę, dzieci i starych rodziców.

Przywołał Stalin szeregowego obywatela Związku Radzieckiego i mówi:

- Za ojczyznę, za Stalina, skacz w przepaść.

- Tak jest! Hurra! - i pobiegł szukać przepaści. Po drodze pytają go:

- Czemu skaczesz w przepaść?

- Nie mogę inaczej. Mam żonę, dzieci i starych rodziców... 

 

Amerykański dziennikarz:

- Nie ma u was wolności. U nas każdy może wyjść na ulicę i wołać: Precz z prezydentem Trumanem!

Stalin:

- U nas też każdy może wyjść na ulicę i wołać: "Precz z prezydentem Trumanem". 

 

Towarzyszu Stalin, w mieście X jest człowiek bardzo do was podobny. To samo uczesanie, ten sam wzrost, takie same wąsy.

- Zlikwidować.

- A może ogolić? 

- Racja: ogolić i zlikwidować! 

 

Po aresztowaniu Siniawskiego zaczęto się zastanawiać, co z nim zrobić. Wywołano ducha Stalina, by się go poradzić. Przedstawiono mu sprawę. Stalin zapytał:

- A który to Siniawski? Sprawozdawca radiowy?

- Nie, towarzyszu Stalin, historyk literatury.

- Po co nam dwóch Siniawskich? Jednego sprzątnąć. 

 

Gruzin wrócił z Moskwy i opowiada:

- Pochowali naszego drogiego Soso z mauzoleum. Leży. Patrzę, nie leży sam. Podchodzę, przyglądam się, nie mogę pojąć, kto leży obok. Wpatruję się, no, tak, to przecież stalinowski order Lenina naturalnej wielkości. 

 

- Towarzyszu Stalin, jaki jest wasz stosunek do pluralizmu?

- O pluralizmie dwóch opinii być nie może. 

 

W latach trzydziestych mówiło się, że dowcipy polityczne wymyśla i rozpowszechnia Karol Radek. Doszło to do Stalina, który przy najbliższej okazji nie omieszkał o tym wspomnieć.

"Towarzyszu Radek - oświadczył - słyszałem, że to ty wymyślasz dowcipy polityczne i sam je rozgłaszasz. Dowcip polityczny - rzecz nieunikniona i może nawet dobrze, że ty właśnie jesteś ich autorem. Ale chyba rozumiesz, że o mnie dowcipów nie trzeba, ja jestem przecież wodzem narodu".

"A to - powiedział Radek - to już nie mój dowcip". 

 

Jeszcze w czasie wojny Stalin usilnie namawiał Churchilla na przyjazd do Moskwy. Kiedy wreszcie uzgodniono już termin wizyty, Anglicy obwarowali ją mnóstwem zastrzeżeń. Stalin polecił, by wszystkie ich życzenia zostały spełnione, czego dopilnować miał Mołotow. Podczas rozmów Stalin zauważył, że Brytyjczycy mają dziwnie kwaśne miny, a Churchill co piętnaście minut wstaje, przeprasza i opuszcza na chwilę salę posiedzeń. Wezwał więc Stalin Mołotowa i zażądał wyjaśnień.

"Nie wiem, towarzyszu Stalin, z czego niezadowoleni mogą być nasi goście. Zrobiliśmy wszystko, by czuli się jak w domu. Wszystko - jak nakazaliście - jest angielskie: kuchnia, produkty, dosłownie wszystko, nawet sól daliśmy też angielską". 

 

Gdy Stalina usunięto z Mauzoleum i pochowano przy murze kremlowskim, na jego grobie pojawił się wieniec z szarfą: "Pośmiertnie prześladowanemu od pośmiertnie zrehabilitowanych." 

 

Czym się różni Stalin od pralki automatycznej?

- Stalin jeszcze wiesza. 

 

Czy Stalin wierzy w Boga?

- Z pewnością. Przecież urządził wielki post! 

 

Amerykanin i Rosjanin spierali się, kto jest wybitniejszym politykiem: Hoover czy Stalin.

- Hoover - mówi Amerykanin - to wspaniały człowiek i polityk. Przede wszystkim oduczył nasz naród pić!

- A Stalin oduczył nasz naród jeść! 

 

Wybory w latach 50-tych w Polsce. Na ścianie wisi portret Stalina. Przyciąga uwagę starszej, niedowidzącej babci.

- O! Piłsudski.

- Nie Piłsudski, towarzyszko, tylko Josif Wisarionowicz Stalin.

- A co on takiego zrobił ten Stalin? 

- On wygnał Niemców z Polski.

- Dałby Bóg, pogoniłby i Ruskich. 

 

Kiedy odbyły się pierwsze w świecie wybory według wzorca stalinowskiego?

- W raju, gdy Pan Bóg stworzył kobietę, przyprowadził ją do Adama i powiedział: "Wybierz sobie żonę". 

 

Przykazania okresu stalinowskiego:

1. Nie myśl.

2. Jeśli już pomyślałeś, to nie mów.

3. Jeśli już powiedziałeś, to nie pisz.

4. Jeśli już napisałeś, to nie podpisuj.

5. Jeśli już podpisałeś, to odwołaj. 

 

Stalin zmartwychwstał. Spaceruje zdenerwowany po Moskwie. Nie minęła godzina, jak zdecydował się pójść prosto na posiedzenie Biura Politycznego.

- W kraju bałagan - wykłada struchlałemu kierownictwu - anarchia... W ten sposób nigdy komunizmu nie zbudujemy!

- Co więc robić, towarzyszu? - pyta struchlały Gorbaczow.

- Po pierwsze: rozstrzelać wszystkich deputowanych! Po drugie: pomalować Mauzoleum na zielono...

- Dlaczego na zielono? - zainteresował się Ligaczow.

- Wiedziałem, towarzysze, że co do pierwszego, to dyskusji nie będzie...

 

WNIOSKI KOŃCOWE AUTORA - BHP 

# Strzeżmy się niskiego wzrostu karłów w polityce, takich jak Napoleon, Hitler, Stalin; 

# Nigdy nie wybierajmy niskich wzrostem karłów na przywódców politycznych; 

# Strzeżmy się partii politycznych które dążą do jakichkolwiek wpływów czy władzy; 

# Nazwijmy stalinistami tych, co nienawidzą oraz tępią komunistów i komunizm; 

# Strzeżmy się i niedopuszczajmy do władzy absolwentów rygorystycznych szkół religijnych takich jak Hitler czy Stalin; 

# Oprócz tego, politycy, partie, państwa i granice nie są nam do niczego potrzebne, a wręcz jak to wynika z historii jedynie szkodzą swoim obywatelom. 

 

Bibliografia 

 * Paul Johnson Historia świata od roku 1917 do lat 90., Puls publications Ltd., Londyn, 1992, ISBN 0-907587-79-8

 * Roj A. Miedwiediew Ludzie Stalina, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa, 1989, ISBN 83-202-0785-1

 * Simon Montefiore Stalin. Dwór czerwonego cara, Wydawnictwo Magnum, Warszawa, 2004, ISBN 83-89656-06-X

 * Arno Lustiger Czerwona Księga. Stalin i Żydzi, Wydawnictwo W.A.B, Warszawa, 2004, ISBN 83-7414-028-3

 * Norman Davies Europa. Rozprawa historyka z historią, Wydawnictwo ZNAK, Kraków, 1999, ISBN 83-7006-883-9

 * Wiktor Suworow Lodołamacz, Editions Spotkania, Warszawa, 1992, ISBN 83-85195-54-8

 * Vojtech Mastny Stalin i zimna wojna, Wydawnictwo Trio, Warszawa, 2006, ISBN 83-7436-106-4

 * David E. Murphy, Co wiedział Stalin, Warszawa, 2006, Amber; 

 * Sołżenicyn Aleksander; Archipelag Gułag, wyd. polskie Warszawa 1990, ISBN 83-85135-00-6

 * Gorbatow Aleksander, Lata pokoju i wojny, wyd. polskie, Warszawa 1966, ISBN 83-11-07602-2

Licznik odwiedzin: 6964483 Ostatnia aktualizacja strony: 2017-02-23 10:21:27